|
dovyN pwCmI aqy pUrbI
pÀjfb vÀz smyN do vwK-vwK dyÈF
pfiksqfn aqy ihMdosqfn ivc cly gey. ies nfl
pÀjfb vI vMizaf igaf. vMz qoN pihlF pÀjfb
dy ivkfs df afriQk vhfa kyNdrI pÀjfb
vwl ƒ sI. ies dy pRqIk do pRmuwK Èihr
sn. lfhOr rfjnIqk aqy swiBafcfr df kyNdr aqy
aÀimRqsr vpfr qy AudXog df kyNdr. vMz
dI lkIr ny ies vhfa ƒ rok idwqf, ikAuNik
hux ieh dovyN Èihr srhwdI Èihr
bx gey sn. ies nfl dovF pÀjfbF dI qrwkI
dI idÈf bdl geI aqy ivkfs dI iKwc pÀjfb
qoN bfhr vwzy ÈihrF vwl ho geI. ies gYr-kudrqI
lkIr ny pÀjfb dI afriQkqf ƒ KyqIbfVI
qoN AudXoigk afriQkqf ivc qbdIl hox ƒ kfPI
smyN leI ipwCy pf idwqf. dovyN pÀjfb
awj hry ienklfb qoN bfad vI KyqI pRDfn sUby
hI jfxy jFdy hn. roËgfr dy loNVINdy vsIly
Gwt pYdf hox kfrn dovF pÀjfbF qoN nOjvfn
vwzI igxqI ivc pwCmI aqy arb dyÈF ivc
plfien krn leI mjbUr hn. dovF pÀjfbF
dI sFJ ny afriQk vhfa qy ivkfs dI tuwtI-BwjI
idÈf ƒ TIk krnf hY aqy sfbq pÀjfb
dy afriQk ivkfs ƒ atuwt ivkfs ivc qbdIl
krnf hY.
pwCmI aqy pUrbI pÀjfb isMD diraf aqy
ies dIaF shfiek ndIaF vwloN bxfey gey aqy awj
ienHF dy pfxI qoN isMcfeI dI shUlq mfxdy mYdfnI
ielfky df nFa hY. iewQoN dy lok pÀjfbI
boldy hn aqy AunHF dy rihx sihx df qrIkf iewko
ijhf hY. sFJf ieiqhfs hY aqy ies dy kyNdr ivc
visaf hoieaf lfhOr Èihr hY. ies ielfky
ƒ vsfAux aqy ies dy ivkfs ivc sfzy puriKaF
ny anykF GflxfvF GflIaF hn. ies ƒ AupjfAU
bxfAux vfsqy nihrF df jfl ivCfieaf igaf aqy
ieh dunIaf dy sB qoN vwD AupjfAU mYdfnF ivcoN
jfixaf jFdf hY, pr vMz ny ies dy ivkfs dI kudrqI
pRikiraf ivc rok lgf idqI aqy afriQk pwKoN ieh
Aus tIsI `qy nhIN phuMc sikaf, ijs dIaF sMBfvnfvF
ies ielfky ivc awj vI mOjUd hn. dovF pÀjfbF
dI afpsI sFJ aqy imlvrqx nfl ienHF sMBfvnfvF
ƒ aslIaq ivc qbdIl kIqf jf skdf hY. do
dyÈ aqy AunHF dy pÀjfb nFa dy
do sUby afpxI awz isafsI hoNd rwK ky dovyN sUby
kI afriQk sFJ aqy imlvrqx nfl ivkfs dIaF aDUrIaF
rhIaF sMBfvnfvF ƒ pUrf kr skdy hn? ies
df jvfb KyqrI imlvrqx aqy eykIkrx dy isDFq qoN
imldf hY.
ies isDFq anusfr iewk Kyqr dy vwK-vwK dyÈ
afps ivc keI qrHF df imlvrqx vDf ky ivkfs dIaF
sMBfvnfvF ƒ pUrf kr skdy hn. 1950 ivc ilKI
aqy bhu-cricq ikqfb ‘id kstmË XUnIan
ieÈU’ ivc amrIkn arQ-ÈfsqrI
jYkb vfeInr vwloN ies gwl df Kulfsf pUrI qPsIl
nfl kIqf igaf hY. kstmË XUnIan df mqlb
hY ik do jF ies qoN vwD dyÈ afpxI kstmË
XUnIan bxf lYNdy hn. afpsI vpfr ivc iewk-dUjy
iKlfP kstmË izAUtI Kqm kr idMdy hn aqy
XUnIan qoN bfhr dyÈF dy iKlfP iewko ijhI
kstnË izAUtI inrfDrq kr idMdy hn. ies nfl
kstmË XUnIan dy mYNbrF dy afpsI vpfr aqy
kul vpfr ivc vfDy ƒ do ihwisaF ivc vMizaf
jf skdf hY: (1) vpfr df moV aqy (2) vpfr dI
pYdfieÈ. vpfr dy moV qoN Bfv hY ik gYr-XUnIan
(kstmË) mYNbrF qoN vpfr muV ky XUnIan mYNbrF
ivc vwD hox lwg pYNdf hY. ies df kfrn hY ik
mYbrF dy ivcfly kstmË izAUtI Kqm kr idwqI
jFdI hY, jdoN ik gYr-XUnIan mYbrF dy ivcfly
kstmË izAUtI inrDfirq kr idwqI jFdI hY.
ies krky XUnIan mYNbrF dIaF vsqF gYr-XUnIan
dyÈF dIaF vsqF mihMgIaF lwgx kfrn Gwt
KrIdIaF jFdIaf hn. vpfr dI pYdfieÈ df
arQ nvyN vpfr df pYdf hoxf. jdoN XUnIan mYNbr
afps ivc kstmË izAUtI Kqm kr idMdy hn,
ies nfl vfpsI vpfr dIaF vsqF ssqIaF ho jFdIaf
hn ies krky ienHF dI mMg vwD jFdI hy aqy dyÈF
ivc vpfr dI imkdfr pihlF nfloN vwD ho jFdI hY.
vpfr dI imkdfr vDx nfl ienHF vsqF dy Auqpfdk
pihlF qoN vwD vsqF pYdf krn lwg pYNdy hn. ies
nfl AunHF ƒ Auqpfdn dy pYmfny dIaF kPfieqF
pRfpq ho jFdIaF hn. ies nfl XUnIan mYNbr dyÈF
ivc srmfieafkfrI vD jFdI hY aqy Auqpfdn aqy
roËgfr hor vwD jFdy hn.
vfeInr ny vpfr dy moV ƒ hfnIkfrk aqy vpfr
dI pYdfieÈ ƒ PfiedymMd dwisaf sI.
brqfnIaF dy pRiswD arQ-ÈfsqrI afr ilpsI
vloN jnvrI 1957 ivc iewk Koj pwqr ‘ieknfmIkf’
nFa dy rsfly ivc Cfipaf igaf. ies ivc Aus ny
ieh sfbq kr idwqf ik vpfr df moV hmyÈf
hfnIkfrk nhIN huMdf. bhuq vfrI aqy keI hflqF
ivc ieh vI lfBkfrI hI huMdf aqy ies nfl smfijk
kilafx ivc vfDf ho skdf hY. ies qoN bfad arQ-ÈfsqIaF
dy BfeIcfry ivc KyqrI eykIkrx aqy sihXog bfry
lwgBwg iewk sihmqI ho geI ik ies nfl dyÈF
ƒ Pfiedf hI huMdf hY. gqIhIx hflqF ivc
vfpsI sihXog qoN hox vfly lfBF dy nfl-nfl gqIÈIl
hflqF ivc afpsI sihXog dy kfPI lfB hn. ienHF
ivc qknIk df vtFdrf, sFJy qOr `qy nvIaF KojF
ivc sihXog, sfDnF dy iekwTy lgfAux nfl pYmfny
dIaF kPfieqF df pRfpq hoxf, Auqpfdx dy ZFcy
ivc mukfblqn Gwt lfgqF dy isDFq anusfr qbdIlI
aqy muhfrq, vsqUaF dI mMzI aqy sfDnF dI Gft-vfD
kfrn afey ivgfVF ƒ dUr krnf afid gqIÈIl
lfBF ivc afAuNdy hn. afpsI kuVwqxf aqy KihbfËI
Gtx nfl POjF aqy surwiKaf dsiqaF `qy byloVf
aqy gYr-Auqpfdn Krc Gt jFdf hY aqy ieh pYsf
dyÈ ivc ivwidaf aqy ishq shUlqF dy psfry
aqy grIbI dy Kfqmy vfsqy skImF AuWpr Krc kIqf
jf skdf hY. KyqrI eykIkrn aqy sihXog iqMn rUpF
ivc ho skdy hn:
? KuwlHf jF mukq vpfr Kyqr
? kstmË XUnIan
? sFJI mMzI
KuwlyH jF mukq vpfr Kyqr qoN Bfv hY ik do jF
ies qoN vwD dyÈ afps ivc vpfr qoN kstm
izAUtI Kqm kr idMdy hn, pr afpxI mrËI anusfr
dUjy dyÈF dy iKlfP kstm izAUtI lgf idMdy
hn. kstm XUnIan ivc mYNbr afps ivc kstm izAUtI
Kqm krn dy nfl-nfl iewk sFJI kstm izAUtI dUjy
dyÈF dy iKlfP inrDfrq kr idMdy hn. sFJI
mMzI ivc dyÈ kstmË XUnIan qoN awgy
iewk hor isPqI qbdIlI ieh krdy hn ik vsqF dy
KuwlHy vpfr aqy hornF dyÈF dy iKlfP sFJI
kstm izAUtI rwKdy hoey Auqpffdn dy sfDnF (srmfey
aqy ikrqIaF) ƒ vI bgYr rok-tok iewk dyÈ
qoN dUjy dyÈ ivc afAux-jfx qoN sfrIaF
rokF (smyq pfsport aqy vIËf) htf idMdy
hn.
ies vkq ivÈv dy keI ielfikaF ivc KuwlHf
jF mukq vpfr dy Kyqr hn. ies ivc pRmuwK qOr
`qy AuWqrI amrIkf PrI tryz eyrIaf (ijs ivc kYnyzf,
XU aYWs ey aqy mYksIko Èfml hn) afAuNdf
hY. sFJI mMzI dI sB qoN vwzI aqy kfmXfb imsfl
XUrpIn XUnIan dI hY. ies vyly igxqI dy kuJ dyÈF
ƒ Cwz ky XUrp dy bfkI sfry dyÈ ies
dy mYNbr bx cuwky hn. ies nfl XUrpIn XUnIan
ivÈv df sB qoN vwzf afriQk Kyqr bx cuwkf
hY. ies XUnIan dy mYNbr dyÈF dy lok bgYr
vIËy dy sfry dyÈF ivc af-jf skdy
hn. vsqF aqy srmfieaf vI iewk dyÈ qoN
dUjy dyÈ ivc bgYr rok-tok af-jf skdf
hY. ies XUnIan bxn nfl XUrp dy dyÈF ivc
kuVwqx, KihbfËI aqy duÈmxI df dOr
Kqm ho ky afpsI imlvrqx aqy sihXog dy dOr ÈurU
ho cuwky hn. KyqrI eykIkrx aqy sihXog dy isDFq
dI loa aqy XUrpIn eykIkrx dy qjrby qoN sbk iswKdy
hoey dovyN pÀjfbF ivc afpsI sihXog dI
sfriQkqf ƒ TIk mMndy hoey dovF pÀjfbF
ivc afriQk sihXog vDfAux vfsqy kuJ muwidaF `qy
gwl ho skdI hY.
1. sFJ dy Kyqr aqy sMBfvnfvF: dovF pÀjfbF
ivc afpsI sihXog vDfAux aqy afpsI Pfiedy dy
KyqrF aqy sihXog dIaF sMBfvnfvF dI inÈfndyhI
krnI bhuq ËrUrI hY. ies sMbMD ivc kuJ ivdvfnF
vwloN koiÈÈF vI kIqIaF geIaF hn.vpfr
aqy afpsI sihXog vDfAux vfsqy sB qoN muwZlf
kMm afpsI vpfr ƒ ÈurU krnf huMdf
hY, ies dIaF kfPI sMBfvnfvF mOjUd hn. jykr vfGf
aqy husYnIvflf bfrzr vsqF dy vpfr leI KolH idwqy
jfx, qF kfPI vsqF aYsIaF hn, ijhVIaF pUrbI pÀjfb
qoN pwCmI pÀjfb ivc af skdIaF hn. ies
vpfr dy KuwlHx nfl dovF pÀjfbF dy KpqkfrF
ƒ mOjUdf kImqF qoN ssqIaF vsqF pRfpq ho
skxgIaF. dUjy pfsy AuqpfdkF ƒ ienHF vsqF
dI mMzI iml skygI aqy Auh PfirdymMd Bfa `qy
afpxIaF vsqUaF vyc skxgy. ieh Pfiedf Zoaf-ZuafeI
dy sfDnF qy Krc dI bwcq nfl hor vD jfvygf. mOjUdf
vpfr pRbMD ivc pwCm ivc pwCmI pÀjfb qoN
vsqF krfcI bMdrgfh `qy phuMcfeIaF jFdIaF hn,
ijwQoN smuMdrI jhfËF rfhIN muMbeI jF kfzlf
bMdrgfh `qy phuMcfeIaF hn aqy Pyr ryl jF sVk
rfhIN pUrbI pÀjfb ivc phuMcdIaF hn. pUrbI
pÀjfb qoN ieh vsqF iesy rUt rfhIN pÀjfb
qoN kFzlf jF muMbeI bMdrgfh `qy phuMcdIaF hn
aqy iewQoN smuMdrI jhfËF rfhIN krfcI qoN
ryl jF sVk rfhIN pwCmI pÀjfb ivc phuMcdIaF
hn. ies AuWpr Zoaf-ZuafeI `qy kfPI Krc hox qoN
ielfvf smF vI kfPI lwg jFdf hY. keI vfrI ieh
smF keI mhIinaF qwk phuMc jFdf hY.
ies sMbMD ivc pÀjfbI XUnIvristI pitaflf
dy zf[ rxjIq isMG GuMmx vwloN kuJ aƒfn
lfey gey hn. Aus anusfr pwCmI pÀjfb ƒ
pUrbI pÀjfb dvfeIaF kxk, qfËIaF
sbËIaF, Pl, Puwl, trYktr, KyqIbfVI sMbMDI
sMd, sfeIkl, motr pfrt afid Byj skdf hY. pwCmI
pÀjfb qoN pUrbI pÀjfb ƒ qfËy
aqy sukfey hoey Pl, qyl dy bIj, jfnvrF dIaF
KwlF, kpfh, lUx (KfxF vflf), sbËIaF, Dfgf
afid splfeI kr skdf hY. ies qoN ielfvf pUrbI
aqy pwCmI pÀjfb, ihMdosqfn aqy pfiksqfn
ivc vD rhy vpfr df kyNdt bx skdy hn. afps ivc
vpfr krn nfl dovF dyÈF ƒ kroVF rupey
dy brfbr Zoaf-ZuafeI dIaF lfgqF ivc bwcq ho
skdI hY. ies qoN ielfvf ijhVIaF vsqF jldI Krfb
hox vflIaF huMdIaF hn ijvyN qfËy Pl, sbËIaF,
duwD, mfs, aMzy afid dI afXfq aqy inrXfq ivc
kfPI brfbdI bcfeI jf skdI hY.
2. aMqr-rfÈtrI pwDr `qy sihXog:
ivÈv vpfr sMsQf dy bxn nfl sFJy qOr `qy
kuJ vsqUaF dy vpfr aqy Auqpfdn ivc ies ielfky
dIaF vsqF ƒ bcfieaf jf skdf hY. ies dI
ivafiKaf bfsmqI cOlF qoN kIqI jf skdI hY. ieh
cOl isrP pwCmI pÀjfb, pUrbI pÀjfb
(smyq hirafxf) aqy AuqrFcl ivc pYdf kIqy jFdy
hn. bOiDk aiDkfrF dy smJOqy muqfibk ijhVIaF
vsqF iksy Kfs BUgoilk Kyqr ivc pYdf kIqIaF jFdIaF
hn, AunHF dy pytYNt drj krvfey jf skdy hn, ieh
kMm sFJy qOr `qy do dyÈ kr skdy hn. ies
smJOqy ivc PrFs dI ÈYNpyn aqy vfien ƒ
pytYNt lYx dy aiDkfr iml gey hn. ies qrHF keI
pRkfr dy pOdy aqy PslF ƒ aMqrrfÈtrI
mukfbly ivc surwiKaf iml skdI hY. ieh gwl cyqy
rwKx vflI hY ik amrIkf dI iewk kMpnI vwloN bfsmqI
ƒ kfsmqI dy nFa AuWpr pytYNt drj krvfAux
dI koiÈÈ vI kIqI geI sI, ijs ƒ
ihMdosqfn dI srkfr vwloN bVI muÈkl nfl
roikaf igaf. ijs qrHF df aMqr-rfÈtrI
afriQk injfm bx igaf hY, Aus ivc awj dovF dyÈF
ƒ pihlF qoN ikqy vwD afpsI sihXog dI ËrUrq
bx geI hY. XUrp ny iewk sFJI mMzI bxf ky afpxI
smUihk sOdybfËI dI kfPI ÈkqI vDf
leI hY. pfiksqfn aqy ihMdosqfn ƒ sfrk jQybMdI
ƒ qkVf bxfAuxf pihlF qoN kfPI iËafdf
ËrUrI ho igaf hY.
3. Koj aqy ivkfs ivc sihXog:
pwCmI aqy pUrbI pÀjfb dovyN sUby KyqI
pRDfn hn. ienHF ivc KyqI dIaF afpxIaF hI smwisafvF
hn. pUrbI pÀjfb ny ies ivc kfPI qrwkI
kIqI hY aqy pwCmI pÀjfb nfloN awgy inkl
igaf hY. 1993-94 ivc pwCmI pÀjfb ivc
pRqI hYktyar nvIN kxk df JfV 1977iklogRfm sI,
pr pUrbI pÀjfb ivc ieh 3324 iklogRfm
sI. ievyN hI Jony ivc pwCmI pÀjfb df
aOsqn JfV pRqI hYktyar 1690 iklogRfm sI aqy
pUrbI pÀjfb ivc ieh JfV 2013 iklogRfm
sI. ievyN hI ieh Prk dUjIaF PslF ivc vyiKaf
jf skdf hY. pwCmI pÀjfb dy iksfn pUrbI
pÀjfb qoN kxk aqy Jony dy nvyN bIj pRfpq
kr skdy hn. ievyN hI pUrbI pÀjfb dy iksfn
pwCmI pÀjfb qoN kpfh dy bIj aqy PlF dIaF
kuJ iksmF pRfpq kr skdy hn. ies nfl dovF pÀjfbF
dy iksfnF ƒ kfPI Pfiedf ho skdf hY. dovF
pÀjfbF dy KyqI ivigafnI afpxy sfDn sFJy
aqy iekwTy joV ky Koj kr skdy hn. ipCly simaF
ivc KyqI ivc Koj df kMm kfPI mihMgf ho igaf.
ivÈv vpfr sMsQf bx jfx qoN bfad KyqI
sMbMDI nvIN Koj pytYNt dy dfiery ivc af geI
hY. pihlF dI qrHF ieh Koj dy nqIjy aMqr-rfÈtrI
sMsQfvF qoN muPq imlxy aOKy ho gey hn. vYsy
vI nvIaF KyqI sMbMDI KojF dy pytYNt bx jfx bfad
Koj df kMm bhu- kOmI kfrporyÈnF pfs clf
igaf hY. ieh kMpnIaF nvyN bIjF aqy pOidaF ivc
afpxI mnOplI bxf rhIaF hn. ies krky iksfnF ƒ
afAux vfly smyN ivc ieh bIj mihMgy imlx dI sMBfvnf
hY.
dUjy pfsy sfzIaF Koj sMsQfvF ivÈyÈ
krky KyqIbfVI XUnIvristIaF ivwqI sMkt df iÈkfr
hn aqy AunHF ƒ nvyN bIjF aqy pOidaF ivc
KojF krn ivc muÈkl af rhI hY. ies krky
ies gwl dI sKq ËrUrq hY ik pUrbI aqy pwCmI
pÀjfbF dy KyqI arQ ivigafnI afpxy sImq
sfDnF dI suXog vrqoN krn. ies ƒ isry cfVHn
vfsqy dovF pfisaF dIaF XUnIvristIaF ƒ afpsI
sihXog vDfAux dI kfPI sKq ËrUrq hY. ies
nfloN vI vwD ËrUrI iewk sQfn `qy kIqI Koj
dy Pl dUijaF nfl sFJy kIqy jfx aqy pyNzU lokF
ƒ ienHF df Pfiedf phuMcfieaf jfvy. afps
ivc iml ky Koj Kyqr afpxI muhfrq muqfibk iewk-dUjy
ƒ alft kIqy jf skdy hn aqy pyqlI Koj dI
bjfey zUMGfeI vflI Koj kIqI jf skdI hY. ies
kMm ƒ isry cfVHn vfsqy dovF pÀjfbF
dy KyqI mfhrF dy zYlIgytF dI afpsI imlxI df
ieMqËfm kIqf jf skdf hY. ienHF imlxIaF
ƒ sFJy Koj pRfjYktF ivc qbdIl kIqf jf skdf
hY. ienHF pRfjYktF dy Koj nqIijaF ƒ sFJy
qOr `qy vrq ky dovF pÀjfbF dy pyNzU ielfikaF
ivc KuÈhflI vDfeI jf skdI hY. PslF dy
bIjF, bfgbfnI dy pOidaF aqy zyarI, poltrI dy
jIvF dI Koj qoN ielfvf dovyN sUby iewk-dUjy
qoN afriQk ivkfs dy muwidaF, qrIikaF aqy vsIilaF
df igafn pRfpq kr skdy hn. KyqI dy sfDnF ivc
ËmIn aqy ËmIn hyTly pfxI bhuq vzmuwly
sfDn hn KyqI ivkfs vfsqy. pwCmI pÀjfb
pUrbI pÀjfb qoN klr aqy sym dI smwisaf
ivc pwCmI pÀjfb leI pUrbI pÀjfb
qoN iswKx leI kfPI kuJ ipaf hoieaf hY, ievyN
hI ËmIn hyTly pfxI ƒ sFB ky vrqx leI
pUrbI pÀjfb vfsqy pwCmI pÀjfb
qoN iswKxf pvygf.
(s) buwDIjIvIaF aqy ividafrQIaF df vtFdrf aqy
mOjUdf smyN ivc afriQk ivkfs ƒ KyqI aqy
snaqI ivkfs qoN awgy vD ky vyKx dI loV hY. awj
dy dOr ivc dyÈf dIaf arQ-ivvsQfvF KyqI
qoN ivkfs krdIaF snaqI arQ ivvsfQfvF bxIaF aqy
hux syvfvF vflIaF arQ-ivvsQfvF bx rhIaF hn.
ajokIaF afriQkqfvF igafn/muhfrq pRDfn huMdIaF
jf rhIaF hn. ienHF simaF ivc ivÈv pwDr
`qy mwlF mfrn vfsqy mnuwKI ivkfs sfDnF ƒ
ivksq krn dI kfPI ËrUrq hY. mnuwKI ivkfs
vfsqy purfxy iviÈaF dI kfPI mhwqqf vD
geI hY. ies kMm ƒ sucfrU qrIky nfl clfAux
vfsqy buwDIjIvIaF aqy ividafrQIaF df sihXog
qy vtFdrf kfPI ËrUrI bx igaf hY. pUrbI
aqy pwCmI pÀjfb ivc awz-awz iviÈaF
sMbMDI Koj aqy pVHfeI dy AuWc pwDr dy kyNdr
mOjUd hn. kuJ aYsy kyNdr hor vI bxfey jf skdy
hn. ienHF kyNdrF ivc pwCmI pÀjfb qoN
pUrbI pÀjfb aqy pUrbI pÀjfb qoN
pwCmI pÀjfb vwl ividafrQI iswiKaf vfsqy
jf skdy hn. ievyN hI buwDIjIvI aqy aiDafpk vI
QoVHy smyN leI iek pfisEN dUjy pfsy af-jf skdy
hn. aYsy pRogrfmF ƒ bYT ky sFJy qOr `qy
AulIikaf jf skdf hY aqy lfgU krn df pRogrfm
bxfieaf jf skdf hY aqy loVINdy ivwqI sfDnF df
pRbMD kIqf jf skdf hY.
dovF pÀjfbF ivc sMBfvnfvF hn aqy dovF
pÀjfbF dy lokF ivc ienHF ƒ pRfpq
krn dI zfhZI cfh vI hY. ies kMm vfsqy sfrk df
plytPfrm kMm af skdf hY, pr ieh ajy pUrI qrHF
kMm nhIN kr irhf. ies ƒ pUrI qrHF awgy
qorn ivc dovF pÀjfbF dy lokF, ivdvfnF,
KojIaF, smfjk vrkrF qy sucyq isafsI afgUUaF
ƒ kfPI koiÈÈ krnI pvygI.
ies pfsy kuJ sfrQk kdm vI puwty jf cuwky hn,
ajy hor hMBlf mfrn dI loV hY. ies pfsy lgfqfr
koiÈÈF jfrI rihxIaF cfhIdIaF hn.
ieh koiÈÈF ËrUr Pl ilafAxgIaF.
ies iKwqy dy ivkfs df muhfr muV pÀjfb
ivc kyNdrq hovygf aqy ieh iKwqf dunIaf dy sB
qoN vwD ivksq ielfikafF ivc Èfml hox
dI sMBfvnf rwKdf hY. ies ielfky qoN afly-duafly
dy dyÈF aqy ielfikaF ivc sFJf dIaF qMdF
vDf ky XUrpIn XUnIan dI qrË `qy ielfkfeI/KyqrI
eykIkrx vwl viDaf jf skdf hY. ies ielfkfeI eykIkrx
ivc hI dwKxI eyÈIaf dy dyÈF df
AuWjl BivwK nËr afAuNdf hY.
|