Since 2002  
February 2005
 
Archives
Editorial
E-Mail
pÀjfb JroKf
do afgUaF dy puwqF df ByV
pÀjfbIaF df Blf
dmdmI tksfl dy do muKI
kflm
kuwJ nf bol
nvF moV
afpxI afpxI gwl
kivqfvF —surjIq klsI
klmF df kfÌlf(torFto)
qRY-mfsk khfxI bYTk
pusqk pVcol
rom rom ivc jgdy dIvy
imwpl dI kYnvs
Èok smfcfr

 

pMjfb dI kimAuinst lihr df ieiqhfs—5
rUsI ienklfb df prBfv
— Bgvfn isMG joÈ
rUsI ienklfb ny pUrb dy lokF ƒ kyvl kOmI afËfdI leI hI sfmrfj dy ivruD JUx ky nhIN jgfieaf, sgoN ies qoN ielfvf AuhnF dI smuwcI socxI Auqy vI bhu-muKI prBfv pfieaf. pihlI vyr iek nvF idRÈtIkox-iksfnF aqy mËdUrF ƒ sfmrfjI luwt dy iÉlfÌ jQybMd krn df idRÈtIkox-vI AuhnF sfhmxy ilaf rwiKaf. Êdr pfrtI dy dUsry dOr ivc af ky ikrqI aÉbfr dI nINh rKx vfly lIzr, rUsI ienklfb dIaf prfpqIaF ƒ awKIN vyK ky bhuq prBfivq hoey. BfeI sMqoK isMG qy rqn isMG dI 1922-23 dI rUs PyrI dOrfn EQy ho rhI smfjI qbdIlI ny AuhnF dI mfniskqf Auqy zUMGI Cfp lfeI.
pr pÀjfb ivwc rUsI ienklfb dy ivcfr ikvyN afey? ikMnF ny ilaFdy qy iks rUp ivwc ilaFdy? rUsI ienklfb dy ivcfrF qy Aus dIaF prfpqIaF ƒ pÀjfb ivwc ikvyN smiJaf igaf? ieh mslf zUMGI ivcfr-crcf dI mMg krdf hY. ijvyN asIN Aupr iËkr kIqf sI rUsI ienklfb afpxy mUl ivwc sMsfr ienklfb leI hMBlf sI (iekwly dys ivc smfjvfd sQfpq kIqf jf skx df isDFq lYinn dI mOq ipwCoN buÉfirn qy stfiln vloN 1924 ivc pyÈ kIqf igaf sI, ijs dy hwk ivc AuhnF ny vKry prsMg ivc khIaF, ies sMbMDI lYinn dIaF do tUkF lwB leIaF sn) Aus vyly lYinn qy qIjI ietrnYÈnl sMsfr sfmrfjI qfkqF dy iKlfP hr sfmrfj-ivroDI qfkq dI qMd ƒ sMsfr ienklfb leI vwD rhIaF qfkqF dI ÈkqI ƒ vDfAux leI joV rhy sn. jy kOmI lihrF df AudyÈ sfmrfj qoN mukqI prfpq krn leI Aus ƒ kmËor krnf sI, jy kOmI lihrF df AudyÈ sfmrfj qoN mukqI prfpq krn leI Aus ƒ kmËor krnf sI, qF mËdUr jmfq df AudyÈ sfmrfj dy afDfr srmfeydfrI ƒ iblkul hI qbfh krnf sI. ies prsMg ivc cOQI kOimntrn kFgrs (nvMbr 1922) dy pUrb dy svfl nfÜ sMbMDI QIissF’ ivc pÀjfb ivc AuBr rhI akflI lihr df iËkr vI ilaFdf igaf, pr ies ƒ sfmrfj-ivroDI, suDfrvfdI progrfm vflI lihr smJx dI bjfey, iÌAUzl ËmIn-mflkF ivruD lihr dy qOr Auqy vyiKaf igaf, jo ik lihr dI smrQf ƒ vDf ky vyKxf sI. aYm[aYn[ rfey qy AuhnF dI pqnI aYviln rfey vloN akflI lihr dI ies iÌAUzl-ivroDI qwq Aupr ieMtrnYÈnl dy prcy ‘ieMtrnYÈnl prYWs kfrspFzYNs’ ivc Cpx vflIaF afpxIaF ilKqF ivc AudoN qk Éfs Ëor idqf jFdf irhf, jdoN qwk ies lihr dy smJOqfvfdI afgUaF ny srkfr nfÜ gwlbfq krky lihr ƒ Twp nhIN idqf.
pÀjfb ivc Kwby-pwKI lihr df 1928 ivc hI kuJ ku mUMh-mwQf bixaf qy ies jqn ivc pihlF vwK vwK DfrfvF nfÜ juVy lokF vloN ihwsf pfieaf igaf. sfmrfj-ivroDI lihr ivc vwK vwK idRÈtIkoxF qoN Bfg lYx vfly lokF ivcoN hI agy vDyry imlItYNt qy sUJvfn kfzr dy kuJ ku Bfg ny hI smfjvfdI ivcfrF vwl vDx df hMBlf mfiraf. ieQy nukqf spwÈt krn dI loV hY ik smfjvfdI ivcfrF vwl vDx vfly lok ies sfmrfj-ivroDI lihr ivc Bfg lYx vfly lokF ivcoN hI inkly. so ieho ijhy lok qy ikMny ku lok smfjvfdI ivcfrF vwl vDxy sn, ies gwl Aupr kfÌI hwd qwk inrBr krdf sI ik iksy jgHf kOmI lihr df AuBfr ikMnf ku zUMGf qy imlItYNt hY qy ieh AuBfr ikhVy smfjI gruwpF ivc PYilaf hoieaf hY. so pÀjfb ivc smfjvfdI ivcfrF dI sImq dfiery dI lihr atwut qOr Auqy ieQoN dy sfmrfj-ivroDI kOmI AuBfr dI lihr dy sImq dfiery nfÜ juVI hoeI sI. ies qwQ Aupr Ërf vDyry Ëor dyx dI loV hY ik smfjvfdI Jukfa vwl vDx vfly lok pihlF vDyyry krky kOmI afËfdI dy JukfavflI lihr ivcoN dI guËr ky hI lMG skdy sn. ieMj bsqIvfdI hflqF hyT kOmvfdI ivcfrDfrF qy smfjvfdI ivcfrDfrf ivc koeI afpf-ivroD nhIN sI, sgoN pCVI cyqnqf vfly smfjI gruwpF leI smfjvfdI cyqnqf vwl vDx dy rfh ivc kOmvfdI ivcfrDfrf iek iksm df aMqrkflI isDFq sI, ijs ivc iKwcy jfx qoN bfad hI AuhnF ƒ ies dIaF sImfvF qy ies dy aMdr rihx kfrn burjuafËI vloN afpxy qMg ihwqF leI ies dy vrqy jfx df aihsfs huMdf sI, qy ieMj AuhnF ƒ ivcfrDfrk qOr Auqy smfjvfdI iÉaflF vwl pulFG putx ivc mdd krdf sI. 1928 qoN 1934 qk BfrqI kimAUinst pfrtI (jo kuJ kuJ gruwpF dy rUp ivc sI) ny stfiln dy prBfv hyT qIjI ieMtrnYÈnl dy ies isDFq ƒ afpxIaF pflsIaF df afDfr bxfieaf ik kOmvfd qy smfjvfd iek dUsry dIaF ivroDI ivcfrDfrfvF hn. kOmvfd burjuafËI dI ivcfrDfrf hY qy mËdUrF dI pfrtI dI ivcfrDfrf qF ies pYtI burjuaf ivcfrDfrf (kOmvfd) dy iKlfÌ lgfqfr jdo-jihd krky hI inKrdI hY. pr iknHF hflqF hyT? ies prsMg ƒ mUloN hO awKoN proKy kr idwqf igaf.
1927 ivc tRftskI ƒ rUs `coN bfhr kwZx qoN ipwCoN hux qIjI ieMtr-nYÈnl awq-Kwby Jukfa vwl moV kwt rhI sI qy ies df prBfv lfËmI hI Aus ipCy lgx vflIaF kimAUinst pfrtIaF Aupr ipaf. ies isDFq df afDfr ieh PfrmUlysn hY: kOmvfd kyvl burjuafËI dI ivcfrDfrf hY. mËdUr jmfq leI ieh iek iksm dI ‘bImfrI’ hY, jo mËdUr jmfq ƒ bfhroN lgdI hY qy ieMj ies ‘bImfrI’ df iÈkfr ho-jfx qoN bfad kudrqI hI mËdUr jmfq burjuafËI dI jkV ivc Ps jFdI hY. ies nvyN moV (1928-34) Auqy ies gwl Aupr Ëor idqf igaf ik jy mËdUr jmfq ny afpxy afp ƒ iek afËfd jQybMd jmfq dy qOr Auqy KVHf krnf hY qF pfrtI ƒ ËrUr hI pihlF ies dI ivcfrDfrk sÌfeI leI kOmvfd dy ivruD lVnf hovygf. {ieQy asIN ies gwl vwl vI ieÈfrf kr dyxf cfhuMdy hF ik mfrksvfdIa pfs kOmvfd nfÜ sMbMiDq ajy koeI Tos isDFq nhIN hY. ies sMbMD ivc Auh ies svfl vwl vI ruicq rhy hn ik kOmvfd vwl ikhVf ruK aÉiqafr kIqf jfvy qy ikAuN kIqf jfvy. pr kOmvfd afpxy afp ivc hY kI? ies svfl df AuhnF pfs ies motI Dfrnf ik ‘kOmvfd burjuaf ivcfrDfrf hY’ dy isvf hor koeI AuWqr nhIN. ies motI ÌfrmUlyÈn ƒ vwK vwK ieiqhfsk prsMgF ivc ikvyN smiJaf jfvy? asIN Aupr BfrqI kimAUnistF vloN koimntrn ipCy lg ky ies dI iek prkfr dI smJ apxf lYx df iËkr kIqf hY. pr ies leI AuhnF ƒ kOmI lihr qoN inKV bihx df iswtf (1928-34) Bugqxf ipaf. ies Dfrnf dI iek vKrI smJ mfE vloN cInI hflqF ivc lfgU kIqI geI. ies dOrfn ies gwlq smJ hyT koimntrn vloN afm krky aqy BfrqI kimAUinstF vloN Éfs krky jo Ëihr kFgrs soÈilst pfrtI dy iKlfÌ Augilaf igaf, Aus df vyrvf dyx dI sfzy pfs ieQy QF nhIN. AuhnF pfTkF ƒ vI asIN iehI khFgy ijhVy ieQy ieh svfl AuTfAuxf cfhuxgy: jy kimAUinstF df 1934-35 ivc kFgrs soÈilst pfrtI vwl iehI rvweIaf sI qF 1936 ivc Auh isDfqk kFtf bdl ky ies pfrtI ivc ikvyN dfKl hoey? dUsrf svfl: jykr kFgrs soÈilst pfrtI df bxnf BfrqI burjuafËI dI ‘afÉrI cfl’ sI qF kyrlf dI sfrI dI sfrI kFgrs soÈilst pfrtI jo ik pihlf imlItYNt nYÈnilst pfrtI sI ikvy 1939 ivc kimAUinst pfrtI iivc vwt geI-hor vyrvf leI vyKo; ky dfmmodrn: iek BfrqI kimAUinst dIaF XfdF. }
myrT sfijÈ (1932) kys vyly pÀjfb ivc Kwby-pwKI Jukfa dy lok ienHF cfr muK JukfvF ivcoN inKr ky sfhmxy afey: mhfjIr, kOmvfdI nOjvfn, imlItYNt akflI, Êdr pfrtI dy mYNbr qy hmdrd. ies smyN (1926-28) iehnF kfrkunF dI igxqI df aMdfËf lfAuxf muÈkl hY, pr qF vI iehnF ivc vDyry srgrm kfrkun 15-20 qoN vwD nhIN sn. 1922 ivc aYm[ aYn[ rfey dy prBfv hyT lfhOr ivc ienklfb aÉbfr dy duafly iek grup pYdf hoxf ÈurU hoieaf. ies gruwp dy mhwqvpUrn afgU-Êulfm husYn qy tryz XUnIan lihr ivc srgrm afgU aYm[ ey[ Kfn aqy aYs[ zI[ hsn. ies gruwp ny aYm[ aYn[ rfey dIaF kiJ ku ilKqF ƒ AurdU ivc anuvfd krky ienklfb ivc Cfipaf. pr kfnpur sfiËÈ kys ivc ies dy sMpfdk ƒ Dr lYx mgroN, ieh grup koeI Éfs prBfv pfAux qoN pihlF hI iKMz igaf.
ÌrvrI 1915 ivc mOlvI abIbAuWlf isMDI dy prBfv hyT mYzIkl kflj lfhOr dy pÀdrF muslmfn ividafrQIaF df iek grup kfbl igaf, ijQoN Auh aMgryËF qoN mukqI prfpq krn leI jhfd CyVnf cfhuMdy sn. iehnF kuJ ku muhfjIrF dI mdd nfÜ hI rfjf mihMdrF pRqfp ny 1915 ivc kfbl ivc ‘Bfrq dI afrËI srkfr’ kfiem kIqI. 1921 ivc rUs jfx qoN pihlF muhMmd alI AurÌ spfsI qy rihmq alI ËkfrIaf ies ‘afrËI srkfr’ nfÜ sMbMiDq sn. ipCoN kfbl ivc aYm[ aYn[ rfey dy sQfpq kIqy ivcfrDfrk kyNdr df muwK krqf-Drqf vI spfsI sI. ies kyNdr df sbMD akflI qy Êdr lihr nfÜ vI sI. ies kyNdr dy prBfv hyT hI mfstr moqf isMG ny akflI lihr aMdr Kwbf Jukfa kfiem kIqf. muhfjIrF dy iek grup ivc, jo nvMbr 1920 ivc rUs puwjf, ÈOkq AusmfnI, rÌIk aihmd, abdul mjId, ÌËl ielfhI kurbfn qy ÌIroËdIn mnsUr Èfiml sn. iehnF ivcoN mujId, mnsUr qy kurbfn ny ipCoN sohn isMG joÈ nfÜ iml ky pÀjfb kimAUinst pfrtI df XUint kfiem kIqf. keI vfr ies ƒ ‘joÈ grup’ vI ikhf jFdf irhf. myrT sfiËÈ kys ivc pÀjfb ivcoN sohn isMG joÈ, abdul mjId aqy kydfr nfQ sihgl Auqy mukdmf clfieaf igaf sI. jwj agy idqy hOsly qy idRVHqf vfly ibafnF ny sohn isMG joÈ ƒ pÀjfb dy kimAUinstF ivcoN isrkwZ kimAUinst dy qOr Auqy AuBfiraf.
qIjI ieMntrnYÈnl qy ikrqI grup: ieQy asIN Êdr lihr dy pihly dOr bfry kuJ nhIN khFgy qy ies bfry pfTkF ƒ sohn isMG joÈ dI pusqk ‘ihMdusqfn Êdr pfrtI: sMKyp ieiqhfs’ pVHn dI isÌfrÈ krFgy. qIjI ieMtrnYÈnl dy suJfa Aupr XUrp ivcly BfrqI ienklfbIaF ny meI 1921 ivc Bfrq dI afËfdI leI bdyÈF ivc jUJ rhIaF sfrIaF jQybMdIaF dI sFJI mIitg swdx dI qjvIË bxfeI ijs ivc Êdr pfrtI ƒ vI Èfiml hox df swdf idqf igaf. Êdr pfrtI kfrkun ies vyly amrIkf ivc bxI imlItYNt mËdUr jQybMdI dy prBfv hyT af rhy sn. Êdr lihr PylH hox ipCoN, sfnÌrFissko kys ivc BfeI sMqoK isMG ƒ 21 mhIinaF dI sËf hoeI. ies vyly jyl ivc Auh mfrksvfdI ivcfrF dy prBfv hyT afey qy AuhnF rUsI ienklfb bfry jfxkfrI prfpq kIqI. ikrqI dy jUn 1927 dy prcy ivc ikhf igaf hY ik jyl ivc BfeI sMqoK isMG ny mËdUr jmfq dI lihr nfÜ sMbMiDq pusqkF pVHIaF. iewk hmkYdI amrIkI kimAUinst dI mwdd nfÜ Aus ny mfrks dI pusqk kYpItl vI pVHI. (BfeI sfihb bfry hor ivsqfr leI vyKo: sohn isMG joÈ df iliKaf pYNPlt: BfeI sMqoK isMG-jIvn qy kMm) 1922 dy aMq ivc jF 1923 dy ÈurU ivc BfeI sMqoK isMG qy BfeI rqn isMG rUs phuMcy hoey sn. rUs ivc Auh qIjI ieMtrnYÈnl dI cOQI kFgrs ivc Èfml hoey. AuhnF ny qIjI ieMtrnYÈnl dy prDfn ËInovIv nfÜ mulfkfq kIqI. jd BfeI sMqoK isMG Bfrq dI srhwd aMdr dfÉl ho rhy sn, qF sqMbr 1923 ivc AuhnF ƒ igrPqfr kr ilaf igaf. AuhnF ny Bfg isMG kYnyzIan qy krm isMG cImf dI mdd nfÜ 1926 ivc ikrqI rsfly dI nINh rKI. ikrqI df pihlf aMk, ÌrvrI 1926 ivc inkilaf. ikrqI dy pihly aMk dy stfiel Aupr ieh iliKaf hoieaf sI:
afpxy hwQIN afpxf afpy hI kfj svfrIey
rfg vzhMs mhlf 5Gr4
gur iml lfDf jI rfmu ipafr-myry lfQy sgl vsUry.
ikrqI ny ies mhfn vfk dI afigaf anusfr syvf arMB kIqI hY.
mfrc dy prcy qoN lY ky sqMbr dy prcy qk BfeI sMqoK isMG ny ieh idlcdp lyK ikrqI ivc iliKaf: sfzf vwzf kfmf. ies lyK ivc AuhnF svfl AuTfieaf ik ÊrIb iksfnF dy duwKF df aMq ikvyN ho skdf hY? ies ivc AuhnF ny sMsfr ivc pRcwlq vwK vwK dysF dy ËmInI bMdobsqF dI crcf kIqI. afÉr Auh ies nqIjy Aupr pujdy hn ik jd qk iksfn afpxy afpxy Coty KyqF ivc awzrI vfhI krdy rihxgy, Auh duKF qoN Cutkfrf nhIN pf skdy. AuhnF iliKaF: “vrqmfn smyN ivc iekwTy afdmI dI qfkq nfÜ ivhfr clfAux dy vqIry Aupr Ëor dyxf, arQfq ies gwl Aupr Ëor dyxf ik ivhfr df Auprflf dUr dUr, alg alg rih ky kIqf jfvy, iksfnF dy kfË nfÜ pfp kmfAux vflI gwl hY. hor imhnqkfrIaF ƒ clfAux vflIaF vwzIaF vwzIaF kMpnIaF huMdIaF hn. KyqI dI imhnqkfrI ivc vqIrf ieh cilaf hoieaf hY ik hr iksfn afpxI ‘ZfeI pfa iKcVI’ alg pkfAuNdf hY. ies krky KyqI dI smuwcI imhnqkfrI bfkI imhnqkfrIaF dy mukfbly ivc Gftf AuTf rhI hY. ikrsfn ies Gfty qoN qF hI bc skdy hn jykr ieh vI vzIaF kMpnIaF ivc jQybMd ho ky sFJI vzI qfkq nfÜ ËmIn ƒ vrqn. vzy pYmfny Auqy jo ivhfr clfieaf jfvy Auh ËrUr hI Coty pYmfny Auqy cl rhy ivhfr nfÜoN ijwq jFdf hY. ies gwl bfbq lMmI AugfhI dI loV nhIN.” jy asIN meI 1926 qoN agsq 1926 qwk ikrqI ivclI sfmwgrI Auqy Jfq mfrIey, qF pqf clygf ik ikrqI df iDafn vDyry krky, dys aqy bdys ivc cl rhIaF mËdUr lihrF bfry pÀjfbIaF ƒ igafn krfAux vl sI. BfeI sfihb anusfr ieh mËdUr jmfq dI axhoNd kfrn vl sI ik pÀjfbI buwDIjIvI iksfn-muKI sn. sMqoK isMG dy sfry ivcfrF ƒ pVHn AuprMq pqf lgdf hY ik Auh mËdUr jmfq dI lihr nfÜ sMbMiDq afrQk pwKF ƒ qF smJ sky qy ies nqIjy Auqy phuMcy ik Aus lihr dy afpxy aslI nyqf hI Aus dI agvfeI kr skdy hn. iksy dys ivc ienklfbI qfkqF agy ienklfb socy-smJy ivigafnk progrfm dy qOr Auqy rwKy jfx sbMDI auhnF dI soc aDUUUrI sI. mËdUr jmfq dI ikho ijhI jQybMdI hovy? AuhdI ikho ijhI XuD-nIqI qy dfapyc hox? iehnF svflF ƒ ajy AuhnF AuTfAuxf sI ik meI 1927 ivc AuhnF dI mOq ho geI. AuhnF dI mOq bfad ikrqI duafly juVy lokF ivcoN koeI vI hsqI aYsI nhIN sI jo mËdUr lihr aqy mfrksvfd bfry AuhnF ijMnI vI smJ rwKx vflI huMdI. kf: sohn isMG joÈ dy moiZaF Aupr ikrqI df aYzItr bxn dI ieh BfrI iËMmyvfrI Aus vyly af peI jdoN mfrksvfd bfry AuhnF df igafn isrÌ aYnf hI sI: ‘mfrks kihMdf hY ik hr svfl ivc rotI df svfl huMdf hY’ . ies smyN sohn isMG joÈ Êdr lihr qy akflI lihr dI imlItYNsI dI pfx vfly ivcfrF qoN agy lMG ky spÈt qOr Auqy ienklfbI zYmokrYitk ivcfrF ƒ apxfAux leI jqnÈIl sn. smfjvfdI ivcfrDfrf vl AuhnF df bOiDk ivkfs dyÈ dy bfkI BfgF ivc kMm kr rhy kimAUinstF nfÜ imlx qy ivcfr-vtFdry nfÜ hI ÈurU huMdf hY.
iek pfsy ikrqI aÉbfr df inklxf qy dUsry pfsy Êdr pfrtI dy pihly jwQy df mfsko vl pVHfeI leI rvfnf hoxf, aMgryË puls leI bhuq rVkx vflI gwl sI. puls vloN ikrqI ƒ dbfAux dy jqn kIqy gey, pr prbMDkF dy hOsly kfrn ieh jqn nfkfm rhy.
ikrqI pUrn afËfdI qy smfjvfdI ivcfrF df prcfr krn vflf pÀjfbI df pihlf prcf sI. ies ivcfrDfrk kyNdr ƒ KVHf krn leI pÀjfb dy ienklfbIaF ƒ bhuq muÈklF df sfhmxf krnf ipaf. qIjI ieMtrnYÈnl dI iek dsqfvyË ivc ikrqI vloN kIqy jfx vfly kMm dI ÈlfGf kIqI sI. ies ivc iliKaf sI: “Éfs qOr Auqy pÀjfb dy iksfnF ivc, ijnHF ny 1919-22 dI lihr ivc vD cVH ky ihwsf ilaf. isafsI cyqnqf kfÌI awgy vD cukI hY. pÀjfb iksfnF dI isafsI pfrtI, ijs df nF Êdr pfrtI hY, ny afpxf prBfv vDf ilaf hY qy ivcfrDfrk qOr Auqy ies ny imhnqkÈ avfm dI pfrtI bxn vwl ivkfs krnf ÈurU kr idqf hY. pÀjfb iksfn lihr dy rsfly ivc ijhVf ky Bfrq ivc afpxI hI prkfr df rsflf hY, sfƒ mËdUr jmfq dy aMqr-rfÈtrvfd vwl vDx df cyqMn jqn vyKx ivc imlygf. “ijvyN ik asIN ipCy dws afey hF 1919-22 dIaF GtnfvF ivc pÀjfb dI iksfnI ny koeI Éfs idlcspI nhIN sI idKfeI; Êdr pfrtI Aus vyly pÀjfb dy iksfnF dI pfrtI nhIN sI; Êdr pfrtI amrIkf ivc pÀjfb dy iksfnF dI pfrtI hI sI qy pÀjfb ivc ies df prBfv Aus vyly mfmUlI hI sI. qIjI ieMtrnYÈnl dy ies Kwby dOr (1928-34) smyN aslIaq ƒ bhuq vDf cVHf ky pyÈ kIqf igaf. ieh AuprlI tUk qoN vI spwÈt hY aqy qIjI ieMtrnYÈnl dIaF Bfrq sMbMDI Aus smyN dIaF sfrIaF dsfqvyËF ivc dyKx ƒ imldf hY. )
pr asl ivc vyiKaf jfvy qF ies vyly (1926-28) ikrqI dy afly-duafly juVy lokF dy ivcfr imlItYNt akflI ivcfrDfrf, Êdr ivcfrDfrf, qy smfjvfd dy moty moty ivcfrF df imlBogf hI sn. AuhnF dI mfnisk bxqr Dfrmkqf anusfr ZlI hoeI sI. BfeI sMqoK isMG jy iek pfsy kYpItl pVHdy sn, qF dUsry pfsy gurbfxI df pfT vI krdy sn. pr qF vI rUsI ienklfb df smuwcf prBfv bhuq mhwqvpUrn sI. ies ny nvIN prkfr dI dunIaf df supnf pÀjfbI lokF awgy afm krky qy nOjvfnF awgy Éfs krky riKaf, ijs ƒ jdo-jihd rfhIN sfkfr kIqf jf skdf sI. ies prBfv df sfDfrnIkrn asIN ieMj vI kr skdy hF, ik Auh lok jo pÀjfb ivc kimAUinst lihr dy moZI bxy, mfrksvfd dy isDFqF qoN nhIN, rUsI ienklfb dIaF Tos prfpqIaF qoN pRBfvq hoey sn.
mfrksvfdI isDFq qoN pRBfvq hox aqy iksy dys ivc Ausy isDFq dI smJ nfÜ kIqy ienklfb dIaF Tos prfpqIaF qoN pRBfvq hox ivc aMqr hY. iek df Jukfa mfrksvfd ƒ ivigafnk ZMg vjoN smJx qy apxfAux vwl huMdf hY qy ies ƒ apxf ky XQfrQQ df ivÈlyÈx krky Aus ƒ bdlx vwl huMdf hY; jdoN ik dUsry df Jukfa Aus dys dIaF prfpqIaF ƒ mfzl vjoN afpxf AudyÈ smJx vwl huMdf hY ijs ivc Aus dys dIaF Tos hflqF ivc ivksq kIqIaF ÌfrmUlyÈnF qy jQybMdk rUpF ƒ ien-ibn kfpI krn df acyq jF sucyq jqn vI Cuipaf huMdf hY. Bgq isMG qy sohn isMG joÈ dovyN smkflI sn qy AunHF ny kuJ dyr leI nOjvfn Bfrq sBf ivc iekwiTaF kMm vI kIqf. pr Bgq isMG iBMn hY qy Aus df boiDk ivkfs vI hor qrHF hoieaf. — (cldf)

 

Download Punjabi Font Other Links
Copyright © 2005 Nisot. All rights reserved.