jy
iksy dyÈ ivc jmhUrI ZMg dI hkUmq prclq hY qF
kI ieh gwl ivÈvfs nfl afKI jf skdI hY ik Aus
dyÈ dy smfjI ZFcy dI sMrcnf qy sMcfln Aus ivc
vsdy lokF dI mrËI df pRgtfvf hY?
torFto XUnIvristI ivc ÌlsÌy dy pRoPYsr
mfrk ikMgvYl ny ies Dfrnf ƒ vMgfiraf hY. ipCly
idnIN “torFto stfr” ivc Cpy afpxy lyK
ivc AuhnF ikhf hY ik aijhI Dfrnf “inrI imiQaf
hY.”
AuhnF dy kihx anusfr jdoN pfiltIÈn isafxI agvfeI
dI iËMmyvfrI inBfAux dI QF ivÈyÈ
ihwqF dy dlfl bxy hoey hox aqy nfgirk eynI gwl AuWqy
sMquÈt hoey bYTy hox ik tYks-nymfvlI dI aDIngIBrI
pflxf dy ievË ivc AuhnF ƒ vsqF qy syvfvF
dI KuwlHI Kpq dIaF mOjF pRfpq hn qF aijhI hflq ivc
lfËmI hY ik jmhUrIaq vwK vwK dyÈF ivc
kOmI pwDr AuWqy afpxf hI svFg bxky rih jfey.
AuhnF dy hor nukqy moty qOr `qy kuwJ ies qrHF hn,
BfvyN ieMn ibMn AuhnF dy ilKy anusfr nhIN:
-jmhUrI aml ivc idno idn vD rhI byvsfhI qy iesdy nfl
nfl coxF lVn vfly pfiltIÈnF dy “lgdf
dfa lfE” dy snkI vqIry ny aijhI hflq pYdf kr
idwqI hY ijs ivc afm BlfeI qy inaF AuWqy afDfrq nIqIaF
leI srokfr leI koeI QF nhIN rihMdI.
-tYknflOjI dy Kyqr ivc ho rhI qrwkI ny coxF dI durvrqoN
ƒ GtfAux dI QF vDf idwqf hY. mIzIaf kOmF ƒ
jF kOmFqrI BfeIcfry ƒ drpyÈ smwisafvF
ƒ inqfrn qy inKfrn dI QF iehnF bfry Gcolf pYdf
kr irhf hY aqy Auh vI aYny ivafpk pYmfny AuWqy aqy
eynI AusqfdI nfl ik gMBIr rfjnIqk soc kuvyly df rfg
bx ky rih jFdI hY.
-jmhUrI ikiraf dy ivmulx dI hflq ieh hY kOmI pwDr
dy tI[vI[ gfiek bnx dy iewCk iksy gIqkfr dI jF iksy
sMBfvI mfzl dI cox ivc afm ÈihrI iksy rfjnIqk
afgU dI cox nfloN ds guxf vwD idlcspI idKfAuNdy hn.
iesdI iek imsfl kYnyzf dy aYNgs-rIz pol adfry vloN
hfl hI ivc krvfieaf igaf iek pol hY ijs anusfr ijhnF
kYnyzIan nfgirkF ƒ afpxy cuxy pRqIinDF ivc ivÈvfs
hY, AuhnF dI igxqI kyvl 15 ÌI sdI hY.
-jmhUrI pRikiraf nf kyvl tkrfa rihq qy ieksur vfqfvrx
pYdf nhIN kr skI sgoN iesny duwK dildr dy nvyN ivhVy
qy nfbrfbrI dy nvyN pfVy pYdf kr idwqy hn. ies nfloN
vwzI ivzMbxf hor kI ho skdI hY ik ivksq pwCmI sMsfr
dy DnfZ dyÈ “sfrf smF-sfrI mOj msqI”
dy vqIry nfl hor cOVy huMdy jf rhy hn aqy ies pfisAuN
AWukf hI byiDafn hn ik ies DrqI dI vsoN dI ivÈfl
bhuigxqI leI pfxI, aMn qy rogF df sMkt hor gMBIr ho
irhf hY.
-vfsqv ivc pwCmI dyÈF dy afpxy aMdr vI nfbrfbrI
dy pfVy df aml ijMnI axmMnI Èkl aKiqafr kr
cuwkf hY, Aus bfry jmhUrIaq dI bxfAutI mUrqI dy svYsjy
mhfpujfrI nf isrÌ kuwJ vI krn leI iqafr nhIN
sgoN ieh dwsx dI koiÈÈ krdy hn ijvyN
nfbrfbrI df vD irhf ieh pfVf hI jmhUrIaq dI asl pCfx
hY. iesy leI ijhVIaF nIqIaF ieh pfVf pYdf kr rhIaF
hn, AuhnF ƒ jfrI hI nhIN rwiKaf jf irhf sgoN
hor vDfieaf jf irhf hY. iesdy leI afm coxkfrF ƒ
BMblBUsy pfAux leI lÌËF dy kI kI jfl nhIN
buxy jFdy qy prcfr dy kI kI hwQkMzy nhIN vrqy jFdy.
aijhf kridaF ies gwl vwl Aucycf iDafn idwqf jFdf hY
ik ijhVy socvfn vD rhy pfVy bfry koeI gwl krdy hn,
AuhnF bfry ieh jfpy ijvyN Auh aDrmI, qÉrbIkfr
qy jmhUrIaq-duÈmn hox.
aijhf nhIN ik pwCmI dyÈF ivc aijhy iviÈaF
AuWqy bihs huMdI hI nhIN ik afKr kI kfrx hY ik iehnF
AuWnq qy DnI dyÈF ivc kMgflI Kqm nhIN ho rhI
jF ikMnHF gwlF krky eyny lokF ƒ byGiraF rihxf
pYNdf hY jF ieh ik kI nfbrfbrI df vwDdf pfVf Gwt nhIN
skdf? pr aijhI bihs dIaF hwdf insicq hn. bhuqIaF hflqF
ivc aijhI bihs nIqIaF dI QF PUz bYNkF, prmfrQvfd,
rwb-qrsI qy inwjI AuWdm dy sMdrB ivc vDyry huMdI hY.
vfsqv ivc pwCmI dyÈF ivc mfhOl hI kuwJ aijhf
pYdf kIqf igaf hY ik iewQy isafsq iqwKf pRiqikRafvfdI
moV qF kwt skdI hY pr lok BlfeI dy hwk ivc Auh mfmUlI
ijhf pRgtfvf vI KuwlHky krnoN sMgdI hY.
-rfjnIqk akyvyN qy Auprfmqf ivc vfDf huMdf jFdf hY
ijs ivc awq nIvIN pwDr df pfpUlr klcr aqy “sochIx-KuÈhflI”
vI pUrf ihwsf pf rhy hn— “sochIx KuÈhflI”
ies Èkl ivc ik afrQk qOr `qy sOKy lok syvfvF
qy vsqF dI Kpq dy hbVyvyN df ies hwd qwk iÈkfr
hn ik AuhnF ƒ ieh jfnx dI surq hI nhIN rihMdI
ik syvfvF qy vsqF dI pUrqI smfjI, mnuwKI qy sdfcfrk
pwKoN ikMnf mihMgf muwl vsUl kr rhI hY. byrUh qy murdf–idmfÊ
tYlIivXn ies sfry vrqfry ivc ivÈyÈ BUimkf
inBfAuNdf hY.
iehnF nukiqaF qoN ielfvf kuJ hor pwK vI hn ijhVy mOjUdf
ZMg dy jmhUrI pRbMD dy ivrUpx ƒ sfhmxy ilafAuNdy
hn.
ijvyN, AuWnq dyÈF ivc Kfs qOr `qy, jmhUrI pRbMD
df do-pfrtI srks ivc vwt jfxf. aijhf hox nfl ivcfrF
dI KuwlH iek rsmI ijhf ivigafpn bxky rih jFdI hY.
swqf nfl juVy hoey rfjnIqk ipV ivc kyvl AuhnF ivcfrF
df hI iswkf cwlx idwqf jFdf hY, ijhnF df kIrqn do
muwK pfrtIaF krdIaF hn. ieh prvfnq ivcfr prcwlq ivvsQf
ƒ jfieË TihrfAux qy kfiem rwKx dy afpxy
gRihpMD qoN Gwt hI ieDr EDr jFdy hn. ijhVy ivcfr ivvsQf
ƒ krVfeI nfl GoKdy hn jF iesdy leI buinafdI svfl
bxky sfhmxy afAuNdy hn, AuhnF bfry pwky pRbMD kIqy
jFdy hn ik Auh isafsI ipV ivc vwKry pwK vjoN Èfml
nf ho skx. BfvyN afm hflqF ivc iesdy leI mIzIey, mflI
sfDnF, Dfrimk aMDvfÈvfÈI qy hAUeybfËI
dI vrqoN ƒ kfÌI smiJaf jFdf hY pr jy aqy
jdoN kdy iesdy leI jmhUrI nymF dI AulMGx vI krnI pYNdI
hY qF iesqoN guryË nhIN kIqf jFdf. iesdy pRmfx
leI bhuqI dUr jfx dI loV nhIN. BfvyN amrIkf df mYkfrQIvfd
df dOr hux purfxI gwl smiJaf jFdf hY pr iesdy prCfvyN
ny awj qwk amrIkI mn ƒ mwl rwiKaf hY. jy ies
bfry vDyry swjrI imsfl cfhIdI hovy qF ies sMbMD ivc
amrIkf dy mOjUdf pRsfÈn dIaF kfrvfeIaF df hvflf
idwqf jf skdf hY. muwZoN suwZoN JUT df shfrf lYx,
qsIhy dyx, ÊYr-kfƒnI ZMgF nfl sUhF iekwTIaF
krn, afpxy ÈihrIaF smyq axigxq lokF ƒ
nËrbMd krn, guafntfnfmo ijhIaF mwDkfl vyly dIaF
kfl koTVIaF dunIaf Br ivc QF QF lukvyN ZMg nfl kfiem
krn, sMivDfn dy BKIey AuDyVn afid ijhIaF hrkqF rfhIN
aijhy ikhVy jmhUrI nym hn ijhnF ƒ buÈ
pRsfÈn pYrF hyT nhIN ilqfV irhf!
Éqrnfk gwl ieh hY ik jmhUrI nymF ƒ awKoN
proKy krn df ruJfx jmhUrI dyÈF ivc afm ijhI
gwl bxdf jf irhf hY, BfvyN Aus ieMqhf qwk nhIN ijQoN
qwk buÈ pRsfÈn ny ies ƒ phuMcf
idwqf hY.
ieh gwl vI jmhUrI pRbMD df iek asuKfvF aMg bx geI
hY ik hkUmq clf rhI iksy pfrtI ƒ Ausdy pRqwK
jF kiQq gunfhF dI sËf dyx dy doÈ ivc coxkfr
coxF ivc Aus nfloN vI mfVI pfrtI ƒ awgy lY afAuNdy
qy Pyr sflFbwDI afpxy ÌYsly dI sËf Bugqdy
hn. EntfrIE ivc ieMJ hI hoieaf sI jdoN coxkfrF ny
aYn[zI[pI[ srkfr ƒ htfky kMiËrvyitv pfrtI
dI hYirs srkfr ƒ awgy lY aFdf sI. jdoN qwk coxkfrF
ƒ afpxI ÊlqI df aihsfs hoieaf, hYirs srkfr
ishq syvfvF, smfjI syvfvF, ividaf qy jn-BlfeI dy hor
KyqrF ivc pUrI qbfhI mcf cuwkI sI. hYirs srkfr kdoN
dI jf cuwkI hY pr AusdI kIqI qbfhI dy asr ajy qwk
kfiem hn. AusdI QF gwdI AuWqy bYTI ilbrl pfrtI vI
ivqI sMkoc dy nFa hyT lokF dy hwk ivc bhuqf kuwJ krn
ivc idlcspI nhIN rwKdI. EntfrIE qF kYnyzf df kyvl
iek sUbf hI sI ijs krky iesdy coxkfrF dy Êlq
inrxy dy mfrU iswty ies dIaF hwdF qwk hI sImq rhy.
pr jdoN iehI gwl amrIkf ijhy ÈkqIÈflI
dyÈ ivc vfprdI hY qF iesdy qbfhkun iswty amrIkI
nfgirkF ƒ hI nhIN sgoN hornF dyÈF ƒ
vI Bugqxy pYNdy hn -Kfs qOr `qy jdoN vfeIt hfAUs ivc
buÈ ijhy aijhy pRDfn df vfsf hovy ijhVf rwb
df Kfs eylcI hox dy afpxy Brmjfl ivc aYnf KuwiBaf
hoieaf hovy ik Ausƒ hkIkqF nËr hI nf afAux.
musIbq ieh hY ik aijhy afgU ƒ awgy lY afAux qoN
bfad coxkfrF kol isvfey iesdy hor koeI cfrf nhIN rihMdf
ik Auh Aus dIaF Éqrnfk afphudrIaF ƒ bybsI
nfl dyKdy rihx. ieh gwl 2004 dIaF pRDfngI coxF vyly
hI spwÈt ho geI sI ik buÈ dIaF aMdrUnI
qy bdyÈI nIqIaF Kud amrIkf ƒ ikMnIaF mihMgIaF
pY rhIaF hn. pr AudoN dihÈqgrdI dy sihm ivcoN
BVikaf dyÈ BgqI df buÉfr amrIknF dy
isr ƒ ies hwd qwk ciVHaf hoieaf sI ik Ausy buÉfr
dI GUkI ivc AuhnF ny buÈ ƒ muV qoN pRDfngI
dI kursI AuWqy ibTf idwqf sI.
amrIkI coxkfrF ƒ hoÈ afeI hY qF AudoN
jdoN buÈ ƒ qbfhI mcfAuNdy ƒ Cy sfl
qoN vwD smF lMG cuwkf hY, ijsdy iswty vjoN 3000 qoN
vwD amrIkI sYink mr cuwky sn qy 25 hËfr qoN vwD
sYink lUlHy-lMgVy ho ky GrIN prq cuwky sn qy kOmI
KËfny ƒ iek Krb zflr dI Zfa lwg cuwkI sI
qy jdoN kYtrInf qUÌfn cMgI qrHF drsf cuwkf
hY ik buÈ pRÈfÈn ƒ afpxy
lokF df vI koeI bhuqf drd nhIN.
pr amrIkf ƒ hoieaf nuksfn Aus iBafnk brbfdI qy
ÉUn Krfby df pfskU vI nhIN ijs df iÈkfr
buÈ dy mnsUibaF kfrn ierfk ƒ hoxf ipaf
qy hoxf pY irhf hY. buÈ dy “jmhUrIaq-vrqfAU”
hmly dy iswty vjoN, brqfnIaf dy muaqbr mYzikl jrnl
“lYnsYt” anusfr, sfZy Cy lwK ierfkI mr
cuwky hn qy aYnI hI igxqI ivc byGr ho cuwky hn, ijsdf
sfrf afriQk ZFcf qbfh ho igaf hY, ijs ivc qyË
ho rhI ÉfnfjMgI kfrn hr roË drjnF lok
kql huMdy hn aqy hËfrF lok Gr bfr Cwz ky hornF
dyÈF ivc pnfh lwBdy hn qy ijsdy bfËfrF
qy mhwilaF ivc lfÈF dy Zyr lwgy rihMdy hn.
amrIkI coxkfrF ƒ ieh qswlI ho skdI hY ik AuhnF
aMq ƒ buÈ dI rIpbilkn pfrtI ƒ kFgrs
qy sYnyt dIaF coxF ivc hrf idwqf hY pr ierfk dy musIbq
mfry lokF ƒ qF koeI aijhI qswlI vI nhIN hY. Auh
afpxy nfl ho rhy Gor ainaF leI iksdf dr KVkfAux?
afpxy iKlfÌ amRIkI lokF dy spwÈt ÌYsly
dy bfvjUd buÈ ajy vI afpxI iËwd AuWqy
aiVaf hoieaf hY. 21 hËfr hor sYink ierfk Byjx
qy jMg ƒ hor BVkfAux dy afpxy aYlfnF nfl Ausny
Aus Drvfs ƒ vI JUTf pf irhf hY ijhVf amrIkI coxkfrF
ƒ rIpbilkn pfrtI dI hfr nfl hoieaf sI.
iksy cuxy afgU ƒ pfÊlpn dy rfhy pYx qoN
rokx ivc jmhUrI pRbMD dI lfcfrgI df koeI ielfj hY?
ieh koeI Cotf svfl nhIN. ieh TIk hY ik jmhUrI pRbMD
ivc ilKx, bolx, afvfË AuTfAux aqy muËfhry
krn dI afËfdI huMdI hY pr ieh sfry jmhUrI ZMg
qrIky jd qwk asr ivKfAuNdy hn, AudoN qwk pfxI isr
qoN lMG cuwkf huMdf hY. keI vfr qF lokF dI afvfË
axsuxI hI rih jFdI hY. jdoN nfgirk ƒ ieh lwg
irhf hovy ik AuhnF dI afvfË df koeI muwl hI nhIN,
AuhnF ivc bdidlI ikAuN nhIN pYdf hovygI?
ies vyly jmhUrIaq ivc lok-rfey qy rfjnIqI ivcfly sMbMD
kMm clfAU ijhI Èkl dy hI huMdy hn. iehnF dohF
dy inBfa dI imafd cox pRcfr dy sMKyp smyN qoN cox
idvs qwk hI huMdI hY. cox prcIaF dy zwby KuwlHidaF
hI lok rfey pRqI rfjnIqI df vqIrf “qUM kOx mYN
kOx” vflf ho jFdf hY, AuNJ hI ijvyN ivafh qoN
bfad ivcoly dy sMbMD ivc huMdf hY. jmhUrIaq ƒ
afpxy iekrfrF AuWqy pUry Auqrn leI koeI aijhf muasr
ZMg lwBxf pvygf ijs rfhIN lok rfey vyly isr dÉl
dy ky afpxI cuxI hoeI srkfr ƒ afphudrIaF qoN
rok sky. kihx ƒ aijhy bhuq sfry jmhUrI qrIky
mOjUd hn ijhnF ƒ lok-rfey vrq skdI hY pr ies
swB kuwJ dy bfvjUd ijhVIaF hkUmqF afpxI afeI `qy afeIaF
hox AuhnF koÜ vI lok rfey ƒ vglx qy bybws
krn dy hribaF dI kmI nhIN huMdI.
ies siQqI dy insqfry vjoN Èied cox pRikRaf
AuWqy muV qoN Jfq mfrnI peygI. iesdy leI Èfied
ieh gwl XkInI bnfAuxI peygI ik coxF nIqIaF dy afDfr
AuWqy hox, vkqI nfairaF dy afDfr AuWqy nhIN. jmhUrI
pRbMD dI ishq leI ieh vI dyKxf peygf ik nIqI-crcf
ƒ qy ies ivc afm lokF dI ÈmUlIaq ƒ
iek pwky asUl qy aml df rUp ikvyN imÜy.
BfvyN afdrÈk pwDr dI jmhUrIaq aYnI nyVy dI
gwl nhIN jfpdI pr Aus qoN bhuq AurF dy pVfa leI vI
Dn qy Drm dy dÉl ƒ rokx leI kuwJ kdm qF
cuwkxy hI pYxy hn ikAuNik aijhf kIqy ibnF coxkfrF
leI iksy aijhy nvyN bdl dy sfhmxy afAux dIaF sMBfvnfvF
lwgBwg Kqm ho jFdIaF hn, ijhVf ieko lIhy qurn vflIaF
do pfrtIaF nfloN vwKrf hovy qy nIqIaF bfry bihs ivc
inaF AuWqy afDfrq koeI nvF pihlU, koeI nvF pRIpyK
pYdf kr sky. pRo[ mfrk ikMgvYl ny TIk hI iliKaf hY
ik aijhf hr rfjnIqk pYNqVf afpxy afp ivc ÊYr-jmhUrI
huMdf hY ijsƒ rwb dI rËf qoN jfxU hox df,
lokF dy mnF ƒ buwJx df jF aijhy jbr df iÈkfr
hox df dfavf hovy, ijsdf koeI prmfx nf hovy. aijhy
dfavy ipwCy ieh afphudrI Dfrnf lukI huMdI hY ik aijhf
krn vfÜy df kQn hI asl swc hY aqy iksy iksm dI
nukqfcInI jF prK pRIiKaf qoN AuWpr hY. ijhnF nIqIvfnF
jF pRDfnF ƒ aijhf dfavf huMdf hY aqy ijhnF dI
iewko iek qy aMqlI dlIl ieh huMdI hY ik jo kuwJ Auh
kihMdy hn, ieh AuhnF dI afqmf dI afvfË hY, Auh
kdy vI jmhUrIaq dy dosq nhIN ho skdy ikAuNik jmhUrIaq
df qkfËf ieh hY ik hr rfjnIqk aYlfn jF pYqVF
srvjnk sMvfd dI krVI pRIiKaf ivcoN lMGy. srvjnk dlIl
ies pwKoN hmyÈf BivwKmuKI huMdI hY ik ies rfhIN
asIN iek dUsry dy hor nyV hox, hor ibhqr hox qy hor
iÈÈt hox leI Audm jfrI rwKx df iekrfr
krdy hF. ies sMbMD ivc pRo[ ikMgvYl df iek nukqf ieh
hY ik jmhUrIaq df inXmkfrI afdrÈ swc nhIN sgoN
inaF hY. swc inwjI ivÈvfs nfl bwJf huMdf hY.
hr ivÈvfs mUl qOr `qy aMqrmuKI soc df iswtf
huMdf hY. pr inaF dlIl AuWqy afDfrq huMdf hY. ies
sMbMD ivc AuhnF ny jrmn iÌlfsÌr jrgn
hybrms dy ies kQn df hvflf idwqf hY ik smfjI inaF
df afDfr aijhI ibhqr dlIl hI ho skdI hY, ijs ivc ibnf
qfkq dy afpxI qfkq ƒ mnvf lYx df dm hovy. iesdf
arQ ieh hY ik pbilk Kyqr ivc ivcfrÈIl sMvfd
iewko iek imafr hY ijs rfhIN jmhUrI qrqIbF dI GoK
prK ho skdI hY. AuhnF dy kihx anusfr jmhUrIaq leI
jy koeI gwl swB qoN vwD Éqrnfk sfbq huMdI hY
qF aijhy ivcfrÈIl sMvfd dI axhoNd hY.
jmhUrIaq ƒ Zfa lf skx vflIaF ijhVIaF hor gwlF
pRo[ ikMgvl ny igxvfeIaF hn AuhnF ivc Èfml
hY rfjnIqk ZFcy df nOkrÈfhIkrx qy nfigrkF df
snkI vqIrf qy avyslfpn.
hkUmq AuWqy nOkrÈfhI dy hfvI ho jfx df arQ
hY hkUmq df ichrfhIx ho jfxf. aijhI hflq ivc iksy
koqfhI jF ksUr dy sMbMD ivc ies gwl dI inÈfndyhI
krnf asMBv ho jFdf hY ik doÈI kOx hY? aijhI
siQqI nfgirkF ivc ieh snkI vqIrf pYdf krdI hY ik “jo
huMdf hY, hox idE”. jdoN ieh pqf hI nf hovy
ik cMgy mfVy leI jvfbdyh kOx hY qF cMgf qy mfVf ieko
ijhI gwl bxky rih jFdy hn. jvfbdyhI dI axhoNd df arQ
hY jmhUrIaq dy iek mUl gux df Kfqmf.
jmhUrIaq ƒ vDyry gqIÈIl bnfAux leI poR[
ikMgvYl ny anupfqk pRqIinDqf pRxflI qoN kMm lYx df
suJfa vI idwqf hY qy ies gwl AuWqy vI Ëor idwqf
hY ik bhuigxqI bfhUbl aqy sRyÈT vrgF dy glby
ƒ iek dUsry nfloN ijMnf dUr riKaf jfey Enf hI
cMgf hY BfvyN AuhnF ies pycIdf msly dy hwl leI koeI
suJfa pyÈ nhIN kIqf.
BfvyN jmhUrIaq bfry sfhmxy ilaFdy gey sfry nukqy afpo
afpxI QF vfjb hn qF vI ieh gwl BuwlxI nhIN cfhIdI
ik ieh crcf ijs buinafdI afvwÈkqf AuWqy Ëor
idMdI hY Auh hY srvjnk dlIl jF sMvfd dI loV. pr svfl
ieh hY ik ies afvwÈkqf dI pUrqI ikvyN hovy.
aijhI pUrqI ƒ asMBv bnfAux vflIaF ijnHF do gwlF
df pRo[ ikMgvYl ny Aucycf iËkr kIqf hY Auh hn,
Kpqvfd dI afpfDfpI BrI KrmsqI qy 12 sfl dy muMzy kuVIaF
dI idmfÊI pwDr df mOjUdf siBafcfrk qfxf bfxf.
pr dyiKaf jfey qF ieh mfmlf ieWQy hI Kqm nhIN ho jFdf.
iehdy keI hor pwK vI hn. imsfl vjoN jmhUrI pRikRaf
dy ierd igrd aijhy mFdrIaF, mÈkUk mfhrF, AusqfdF
qy AupdyÈkF df Gyrf ipaf hoieaf hY ijhnF df
DMdf hI ieh hY ik Auh pfiltyÈnF ƒ srvjnk
dlIl dI kiTn pRIiKaf qoN bcfAuNdy hn. ieh aKOqI cox-mfihr
cuqrfeI Bry BfÈx, clfkI Bry dfapyc, Bys vtf
lYx dy gur, quawsbF dI vrqoN krn dy ZMg qrIky qy iesy
iksm dy hor isafsI qfgy qvIq vycdy hn. isafsI nusiKaF
dy ieh pIr aYny anfVI vI nhIN huMdy. ieh afpxy sOdy
leI aijhy srvyKxF qy ivÈlyÈnF ƒ
afDfr bxfAuNdy hn ijhVy kfrobfrI adfiraF qy polstr
PrmF vloN krvfey jFdy hn aqy ijhnF df mMqv vwK vwK
vrgF Kfs qOr `qy mwD ÈRyxI dy lokF dI soc,
afkFiKafvF JukfvF qy sMisaF ƒ aFkxf qy AuhnF
ƒ isafsI kuMzlI dI Èkl dyxf huMdf hY.
ielYktrFink XMqrF dI mwdd nfl kfly ielm dy iehnF mFdfrIaF
ny afpxI kUV klf ivc kmfl dI sUÉmqf pYdf kr
leI hY. iehnF ƒ pqf huMdf hY ik afm lokF dy mnF
ivc hAUey ikvyN pYdf krny hn AuhnF ƒ TIk rfh
qoN ikvyN BtkfAuxf hY. BfvyN ieh mfihr sfrf smF sfry
lokF ƒ buwDU qF nhIN bxf skdy pr nfËuk moVF
AuWqy ieh lok-rfey ƒ BuclfAux ivc aksr sÌl
ho hI jFdy hn aqy ies sfry kfrobfr df swB qy Éqrnfk
pwK iehI hY. ieQy eynI ku itwpxI ËrUrI hY ik
kiQwq mfihrF dI ieh BIV afpxy afp iekwTI nhIN huMdI.
ieh Aus pyqlI isafsq dI lfËmI Aupj hY, ijhVI
pwCmI dyÈF ivc isafsI idRÈ AuWqy hfvI
hY. jdoN vkqI nfary isafsq df qfxf pytf bxy hoey hox
qF iesdy leI bxfAutI afsiraF dI loV ËrUrI ho
jFdI hY. iehnF mfihrF dIaF syvfvF aYnIaF mihMgIaF
huMdIaF hn ik kyvl AuhI BirÈt pfiltIÈn
ijhnF df muwl qfr skdy hn ijhnF dy isr AuWqy sRyÈT
vrgF dI imhrbfnI dI sunihrI CF huMdI hY. kI koeI aijhf
rfh hY ijs rfhIN jmhUrI pRikRaf ƒ aijhy mfihrF
dy Gyry ivwcoN kwZ ky jnsfDfrn dI cyqnf df ihwsf bxfieaf
jf sky? ies svfl nfl ieh mfmlf vI juiVaf hoieaf hY
ik bhuigxqI dI qfkq ƒ Aus kuiVkI qoN ikvyN bcfieaf
jfey ijsƒ pRo[ ikMgvYl ny “sRyÈT
vrgF dy glby” df nFa idwqf hY. ies glby dy rUp
vI qF keI hn. purfqn BfrqI dyvI dyviqaF vFg sRyÈT
vrgF dIaF keI keI BujfvF hn. jy iehnF dI iek Bujf
lfbIieMg aKvfAuNdI hY qF dUjI Bujf ny tI[vI[, aÉbfrF
qy hor prcfr sfDnF ƒ kfbU kIqf huMdf hY, qIjI
Bujf ny Drm, ieKlfk qy puMn pfp df gurj cuwikaf huMdf
hY. iesdIaF hor vI keI BujfvF hn ijhnF ny Auh sfry
asqr sÈqr sFBy hoey huMdy hn ijnHF ƒ Dn
qy rsUK dI rfhIN KRIidaf qy kfbU kIqf jf skdf hY.
ies ivÈÈt vrg dy pRBfv ƒ sImq krn
leI iek qjvIË ieh hY ik rfjnIqk pfrtIaF ƒ
cox KricaF leI inwjI vsIilaF qoN PMz iekwTy krn dI
QF ieh Krcy srkfrI KËfny ivcoN idwqy jfx. pr
kI ieh Aupf viÈÈt vrgF dy pRBfvF ƒ
sImq krn leI kfÌI hovygf?
jmhUrIaq dy BivwK bfry ieh ivcfr pyÈ krn df
mMqv sUJvfn nfgirkF dI soc qy jigafsf ƒ tuMbxf
hY. ieh ivcfr ies iÉafl nfl pyÈ nhIN
kIqy jf rhy ik ieh jmhUrIaq bfry kqeI inrxy dI hYsIaq
rwKdy hn. qF vI jy jmhUrIaq iksy aijhI srkfr df vsIlf
ho skdI hY ijhVI lokF dI, lokF vwloN qy lokF leI hovy
qF ËrUrI hY ik ieh ivcfr nfgirk -bihs df pRQm
ivÈf bxn. iesy mMqv nfl insoq hI ieh pfTkF
dy sfhmxy ilaf irhf hY.
|