| asIN
pfiksqfn, ihMdusqfn aqy dunIaf dy 18 dyÈF qoN
afey pMjfbI lyKk, ivdvfn, klfkfr, pwqrkfr aqy ividak,
smfijk, ivigafnk, rfjnIqk aqy mnuwKI hwkF leI jUJx
vfly kfmy, 12vIN ivÈv pMjfbI kfnÌrMs
lfhOr dy mMc qoN afpxIaF ipClIaF 11 kfnÌrMsF
dy aYlfnF df smrQn krdy hoey aYlfn krdy hF ik 21vIN
sdI nUM amn dI sdI bxfAux leI asIN iekmuwT rihMdy
hoey afpxy Gol jfrI rKFgy ikAuNik sfzy qoN vwD hor
koeI nhIN jfxdf ik afpxy dovF dyÈF aqy kul
DrqI nUM suwK aqy ÈFqI df kyNdr bxfAux leI
amn, swiBafcfr, sfihq aqy klf kyvl cfr Èbd
hI nhIN, sgoN ieh ÈFqI qy XuwD, ihXfqI qy mOq
aqy pRmfxU bMb qy PuwlF dy ivckfr jfrI XuwD ivc amn,
iËMdgI aqy PuwlF df pwK lYx vflIaF ÈkqIaF
hn. asIN amn, swiBafcfr, sfihq aqy klf dI pRPwulq
leI kMm kr rhy kfmy 20vIN sdI dy pMjfb dy mhfn kvI
ÌYË aihmd ÌYË dy ÈbdF
ivc iek vfrI iPr ies gwl df nqfrf krdy hF ik amn kxk
dIaF pYlIaF hn, vhutI dI goty vflI cuMnI vI amn hY,
bflF dy hwsdy-Kyzdy hwQ, lyKk dI klm aqy klfkfr dI
klf vI amn dI inÈfnI hY. asIN smJdy hF ik sfzI
afpxI pMjfb dI DrqI AuWqy amn, swiBafcfr, sfihq aqy
klf dI rfKI leI sdIaF qfeIN Gol huMdf irhf hY. ieh
Gol, ieh twkr, sfzI sdIaF purfxI afËfdI aqy amn
dI rIq nfl juVI hoeI hY. ijhVI mhfn rfjf pors, duwlf
BwtI, aihmd Kfn Krl ijhy ÈhIdF qoN huMdI hoeI
Bgq isMG qfeIN awpVdI hY aqy ijhVI bfbf ÌrId
qoN qur ky sRI gurU nfnk sfihb, Èfh husYn,
ds gurU sfihbfn, sulqfn bfhU, bfbf buwlyH Èfh,
vfrs Èfh, mIaF muhMmd bÉÈ aqy
Évfjf ÌrId qoN huMdI hoeI 21vIN sdI
qfeIN awpVdI hY. ieh muhwbq, ivXog aqy lok pIVF `coN
AuWBrdIaF hor Drm inrpwK afvfËF nfl rl jFdI hY.
sfzI ieh rIq amn leI AunHF ivÈv dy lyKkF aqy
klfkfrF dI rIq nfl vI juVI hoeI hY ijnHF spyn dI jnqk
irpbilk dy bcfa leI afpxf lhU vgfieaf. jnrl ÌrFko
nfl twkr lYNdy hoey gfrsIaf lorkf, rfÌ Ìfks
qy hfvrz Pfst ijhy lyKkF afpxy lhU dy dIvy bfly. mYkism
gorkI, pfblo nrUdf, romf rolF, loeI arfgF, pfblo pkfso,
nfiËm ihwkmq, XF pfl sfrqr aqy pfl rfbnsn ijhy
lyKkF aqy klfkfrF ny amn ÈFqI, swiBafcfr, sfihq
qy klf df JMzf izwgx nhIN idwqf.
awj pMjfb qy kul aflm dI Ausy rIq df ihwsf hox pfroN
asIN ies nUM pMjfbI kFgrs dI 12vIN kfnÌrMs
dy plyt Pfrm qoN aYlfn krdy hF ik 1947 df kqlyafm
qy GwlUGfrf sfmrfjIaF dI sfiËÈ sI. pfiksqfn
qy ihMdusqfn dI afËfdI qy Éud-muÉiqafrI
AuWqy Ëor idMdy hoey asIN ieh vI kihxf cfhuMdy
hF ik dovF dyÈF dy pMjfbI iksy sfmrfjI jF jMg
dIaF hfmI sQfnk ÈkqIaF dy afKx AuWqy iek-dUjy
idaF bflF dIaF awKF `c bfrUd nhIN vrHfAuxgy aqy vhutIaF
nUM AunHF dy GMuz cuwkx qoN pihlF hI ivDvf nhIN hox
dyxgy. asIN ies mMc qoN ieh icqfvnI vI krfAuxf cfhuMdy
hF ik pRmfxU XuwD pfxIpq dI qIjI jF cOQI lVfeI nhIN
hY. ies leI asIN iensfnI brbfdI ilafAux vflI pRmfxU
ÈkqI dy mUrK hfmIaF dI krVI inMdf krdy hF.
asIN ieh vI smJdy hF ik amn, swiBafcfr, sfihq aqy
klf dI rfKI aqy qrwkI AudoN qwk TIk pRkfr nfl nhIN
ho skdI, jdoN qwk asIN afpxI mF bolI nfl pwky qOr
`qy nhIN juV jFdy. pMjfbI bolI dy hwkF df mslf sfzy
leI iËMdgI mOq df mslf hY. asIN pMjfbI lyKk qy
swiBafcfrk kfmy pfiksqfn, ihMdusqfn jF dunIaf dy ijhVy
vI dyÈF ivc rihMdy hF, AurdU qy ihMdI sxy ivÈv
Br dIaF BfÈfvF nUM siqkfr dI nËr nfl vyKdy
hF pr nfl hI ieh vI nqfrf kr dyxf cfhuMdy hF ik pMjfbI
sxy pfiksqfn qy ihMdusqfn dI jnqf dIaF sfrIaF BfÈfvF
koloN AunHF dy hwk nhIN Kohy jf skdy aqy ivÈyÈ
krky dovF pMjfbF ivc pMjfbI dI QF iksy vI hor bolI
nUM nhIN idwqI jf skdI.
asIN ivÈv Br dy pMjfbI lyKk, buwDIjIvI, klfkfr
aqy swiBafcfrk kfmy ieh vI smJdy hF ik pMjfb qy pMjfbIaq
dy nFa AuWqy purfxIaF, ibmfr qy jgIrU kdrF-kImqF dI
hmfieq nhIN kIqI jf skdI.
asIN mMg krdy hF:
? dovF dyÈF dy afm lokF dI KuwlHI afvfjfeI
leI dovyN srkfrF vIËy dI pfbMdI Éqm krn
df aYlfn krn qy Aus AuWqy aml hox qwk mltIpl qy hr
QF afAux-jfx dy vIËy df pRbMD lfgU krn, ijvyN
ik sfrI dunIaf ivc huMdf hY.
? asIN ieh vI smJdy hF ik dovF dyÈF ivckfr
AudoN qwk amn df bcfa nhIN ho skdf jdoN qfeIN nÌrq
qy kRoD dy Aus Ëihr nUM nf mukfieaf jfey ijhVf
dovF pfsy bflF dIaF pfT-pusqkF ivc amn ipafr dy iek-iek
awKr nUM cwt igaf hY. asIN dovF srkfrF koloN mMg krdy
hF ik Auh afpxy-afpxy pfsy dy skUlF kfljF aMdr pVHfeIaF
jf rhIaF bflF dIaF ikqfbF `coN nÌrq dy Ëihr
nUM mukfAux leI amlI kdm cuwkx.
? asIN mMg krdy hF ik amn dy aml nUM qyË krn
leI dovF pfisaF dy lyKkF sUJvfnF, klfkfrF, KojkfrF,
pwqrkfrF, ividafrQIaF aqy hr ikwqy nfl juVy hoey lokF
dy jiQaF nUM iek-dUjy vwl afAux-jfx dy vwD qoN vwD
sOKy mOky idwqy jfx qF jo asIN iek-dUjy dI qrwkI,
igafn aqy ikrqF qoN lfB lY skIey. ies dy nfl hI ividak
aqy sfihqk pusqkF qy rsfilaF dy lYx-dyx dI KuwlHI
iejfËq idwqI jfvy. ieh kfnÌrMs lfhOr ivc
ho rhI hY, ies leI asIN pfiksqfnI lyKk aqy sUJvfn
afpxIaF kuJ sQfnk smwisafvF kfrn pfiksqfn aqy pMjfb
srkfr qoN mMg krdy hF ik:
? pMjfbI nUM muZlI pRfiemrI pwDr `qy iswiKaf df mfiDam
bxfAux leI sfzI 58 vrHy purfxI mMg nUM mMinaf jfvy
qy Aus dy leI loVINdy pRbMD kIqy jfx. pMjfbI dy 9
hËfr mfstrË izgrI holzrË nUM pMjfb
idaF kfljF ivc pMjfbI pVHfAux leI BrqI kIqf jfvy qy
ijhVy vI skUl jF kflj ivc bfl pMjfbI pVHnf cfhMudy
hox, AunHF leI pMjfbI aiDafpkF df pRbMD kIqf jfvy
qy srkfrI pwDr AuWqy pMjfbI XUnIvristI kfiem krn dI
mnËUrI idwqI jfvy.
? asIN pwCmI pMjfb dI srkfr koloN ieh mMg krdy hF
ik ieQy dy sfihqk aqy swiBafcfrk adfiraF dy afgU nOkrÈfhI
dy lok nf hox aqy AunHF dI QF pMjfbI lyKkF, ivdvfnF
aqy klfkfrF nUM AunHF adfiraF dy muKI bxfieaf jfey.
? asIN mMg krdy hF ik lfhOr dy Èfh jmfl cOk
df nFa bdl ky dovF dyÈF dy sFJy ÈhId
Bgq isMG dy nFa `qy rwiKaf jfvy qy AunHF dI iek Èfndfr
Xfdgfr lfhOr ivc bxfeI jfvy.
? asIN mMg krdy hF ik lfhOr aqy pwCmI pMjfb dy dUjy
ÈihrF-ksibaF ivc sVkF qy cOkF dy nFa gurU sfihbfn,
sUÌI ÈfierF aqy afËfdI GulftIey,
sFJy ÈhIdF dy nFvF `qy rwKy jfx. pMjfbI Ëbfn
nUM gurmuKI aqy ÈfhmuKI dovF ilpIaF ivc pVHfieaf
jfvy.
|