Since 2002
ISSN 1703 - 8375
August 2005
Home
Archives
Editors
Editorial
E-mail
— blbIr jMzU
dlbIr isMG
— surjIq klsI
— zf[ srbjIq isMG
amrjIq cMdn
— Bgvfn isMG joÈ
nvF moV
afpxyafpxy lok
— ajmyr rozy
afpxI afpxI gwl
kuwJ nf bol
Xogf- blivMdr acfrIaf
khfxI — AudFbrf
— mnmohn bfvf
prIaF df dyÈ
imÀnI khfxIaF

 

sMpfdkI
mUÜvfd bfry bihs

lMzn dy bMb DmfikaF qoN ipCoN Dfrmk mUlvfd bfry muV qoN BKI bihs ivc ihwsf lYNidaF torFtoN stfr dy iek pfTk pItr brfAUn ny sMpfdk dy nFa ilKy afpxy pwqr ivc iek bVf vfjb nukqf AuTfieaf hY. Ausdf nukqf ieh hY ik BfvyN vwK vwK DrmF ivc ivÈvfs rwKx vfly bhuqy lok jMgojdl qy ÉUnÉrfibaF dy ivrwuD hn “pr suafl ieh nhIN. ivcfrXog svfl ieh hY ik sfry hI DrmF dy ieh lok afpo afpxy Drm ivc aijhy isry dy swjypwKI qy ihMsk aMÈF dI mOjUdgI ƒ brdfÈq krdy hn, ijhVy afpxy afp ƒ Drm dy asl dfavydfr igxdy hn.”
im[ brfAUn ny iliKaf hY, “muwK DrmF dy aMdr hoÈmMdF dI bhuigxqI qF hY pr ieh bhuigxqI afpxy mUÜvfdI sihDrmIaF dy Dfrmk pfglpn dI inKyDI nhIN krdI.” ijhVI iek hor gwl afKI jfxI ËrUrI hY aqy Èfied im[ brfAUn nfloN vDyry ZwukvyN lPËF ivc nhIN afKI jf skdI, Auh kuJ ies qrHF hY:
“jMgF lVn qy bygunfh lokF ƒ kql krn vfilaF leI ieh gwl asMBv bxf idwqI jfxI cfhIdI hY ik Auh afpxy rwb, afpxy Drm gRMQF qy afpxy iÌrky dy nFa Auqy lhU dI holI Kyzx ƒ jfieË Tihrf skx. kyvl ieh duhrfeI jfxf ik koeI Drm bygunfh lokF df lhU zolHx dI afigaf nhIN idMdf, nf qF kql krn vfilaF Auqy koeI asr pfAuNdf hY aqy nf hI AuhnF aMÈF Auqy ijhVy Drm gRMQF dy hvfly nfl ieh afK ky bygunfhF df kql krn leI AuksfAuNdy qy AuqÈfhq krdy hn ik aijhf krn vfilaF leI aglI drgfh ivc anMq kfl qwk surgF dy hulfry rfKvyN hn.”
mMinaf ik vwK vwK DrmF ƒ mMnx vfly bhuqy lok srbq df Blf cfhux vfly, sulfhkul qy amnpsMd huMdy hn pr svflF df svfl ieh hY ik aijhy lokF ƒ afpo afpxy Drm dy mUlvfdI aMÈF ivrwuD afvfË AuTfAux dy rfh qoiraf ikvyN jfey? dwKxI eyÈIafeI mUl dy lokF ƒ qF ivÈyÈ qOr `qy ies gwl df qlÉ qjrbf hY ik jdoN mËhb df Jwl AuTdf hY qF iks qrHF Dfrmk jƒnIaF qy aKOqI nrm iÉafl ÈrDflUaF ivcfly lkIr imt jFdI hY. aijhy smyN kyvl asfDfrn sUrmy hI Dfrmk jƒn ivruwD ztdy hn aqy bhuqIvfr AuhnF ƒ iesdf muwl afpxy isrF nfÜ cukfAuxf pYNdf hY.
dwuK dI gwl ieh hY pwCmI dyÈF ivc rihMidaF vI mUlvfdI aMÈF ivruwD lVfeI eynI sOKI nhIN ijMnI hoxI cfhIdI hY. ies df vwzf kfrn qF ieh hY ik ieDr vsy hoey dwKxI eyÈIafeI mUl dy lok dikafnUsI soc qy quawsb Bry vqIiraF dIaF ijhVIaF pMzF nfl lY ky afAuNdy hn, AuhnF ƒ Auh afpxy isrF qoN lfhuMdy hI nhIN. ijMnI qkVfeI nfl Auh zflrF df ipwCf krdy hn EnI hI krVfeI nfl Auh nvyN iKaflF ƒ ipCy Dwkdy hn. BfrqI mUl dI pMjfbI kimAUintI dy ijhnF socvfnF ƒ bIqy smyN ivc mUÜvfd ivruwD lVnf ipaf, Auh jfxdy hn iks qrHF ieh kTn lVfeI AuhnF inrol afpxy isrV qy sfhs dy shfry lVI. hYrfnI ieh hY iehnF socvfnF ƒ afpxI ies lVfeI ivc ieQoN dI sYkUlr srkfr vloN vI koeI bhuqf sihXog nhIN imilaf. jy vwD qoN vwD ikhf jfey qF ies lVfeI ivc ieQoN dI srkfr df vqIrf kuwJ aijhI gYrjfnbdfrI Auqy afDfrq sI, ijhVI amlI qOr `qy mUÜvfdI aMÈF dI hI ipwT pUrdI sI. ies aKOqI ÊYrjfnbdfrI ipCy koeI nf koeI isafsI Kyz ËrUr hovygI. jy aijhf nf huMdf qF koeI kfrn nhIN sI ik kinÈk hvfeI jhfË dI bMb Dmfky nfl qbfhI dy mfmly ivc mukwdmf clfAux ivc do dhfky lMG jFdy aqy jdoN aMq ƒ mukwdmf cldf, AudoN qwk ies nfl sMbMDq bhuq sfry aihm sbUq nÈt kr idqy gey aqy gvfh guMm ho gey huMdy» iesdf nqIjf jo inkl skdf sI AuhI inkilaf. doÈI brI ho gey aqy kYnyzf dy aDuink ieiqhfs ivc vfpiraf ieh aiq iBafnk jurm inaFff dy pKoN axvfpiraf hoky rih igaf»
ieQoN dI srkfr bfry pfiksqfnI mUl dy sYkUlr muslm im[ qfirk Ìqih df qjrbf vI Aus nfloN vwKrf nhIN, ijs ivcoN ihMdoosqfnI pMjfb dy sYkUlr prvfsI lMG cuwky hn.
iek aKbfrI mulfkfq ivc im[ Ìqih ny ikhf hY ik Auh ipCly 15 sflF qoN pfrlImYNt mYbrF qy hor afgUaF ƒ ilKdy af rhy hn ik bhuqy muslm prvfsI ieQy aijhy dyÈF qoN afAuNdy hn ijQy mËhb hI rfj jF styt huMdf hY.
AuhnF df kihxf hY ik “aijhy prvfsIaF ƒ ijhVI gwl dwsx dI loV hY Auh bhusiBafcfrvfd nhIN sgoN ieh hY ik ies dyÈ ivc nfgirkqf df sMlkp kI hY! AuhnF ƒ dwisaf jfxf cfhIdf hY ik kYnyzf dy kfƒn mnuwKF vloN, pfrlImYNt vloN, bxfey jFdy hn. ieh kfƒn rwbI bfxI dI dfq nhIN. ieh bfeIbl, kurfn jF gIqf ivcoN nhIN Aupjdy.”
im[ Ìqih anusfr ktfK ieh hY ik bhuqy muslm prvfsI “aijhy dysF ivcoN Bwjky afAuNdy hn ijQy mUlvfd hfvI huMdf hY, pr AuhnF dI aOlfd Pyr qoN mUlvfd dy cwkr ivc pY jFdI hY. iesdf kfrn hY ieQoN dy iemfm qy mdrwsy. ieQy kYnyzf ivc muslm bwicaF ƒ dwisaf jFdf hY ik pwCm qF pUrI qrHF rsfql qy aDogqI df iÈkfr ho cuwkf hY aqy ieh ik bMdy dy bxfey hoey sfry kfƒn awlf dy ivruwD hn.”
im[ Ìqih dI Èkfieq hY ik siQwqI pYro pYr ivgV rhI hY pr aftvf qy mIzIaf ies ƒ gOÜ hI nhIN rhy. iehnF dI ieh byhrqkI BfvyN iehnF dI aigafnqf df iswtf hY, isDVpuxy df jF ies zr df ik Gwt igxqIaF ikDry nfrfË nf ho jfx, pr ieh byhrkqI hY Kqrnfk.
AuhnF ies gwl Auqy vI zUMGf aÌsos prgt kIqf ik muslm pirvfrk JgiVaF bfry ÈrIaf kfƒn ƒ EntYrIE srkfr lfgU krn vflI hY hflF ik musml aOrqF smyq bhuq sfrIaF muslm qnËImF iesdf Ëbrdsq ivroD kr rhIaF hn.
AuhnF Ébrdfr kIqf hY ik mUlvfdI aMÈF ƒ irafieqF dyx dI nIqI dy Éqrnfk nqIjy kYnyzf ƒ Bugqxy pYxy hn pr bdiksmqI nfl ies Kqry ƒ axizwT kIqf jf irhf hY.
im[ Ìqih, ijhVy kYnyzIan muslm kFgrs dy pRDfn hn, afpxy afp ivc bVy spÈt hn ik kYnyzf ivc isafsI ieslfm dI mOjUdgI mMg krdI hY ik prvfsIaF ƒ kYnyzf ivc kdm rKidaF hI dws idwqf jfey ik Auh aijhI dunIaf ivc dfÉl ho rhy hn ijQy rfj qy Drm awzo awz hn.
mUlvfdI aMÈF nMU irJfAux dI nIqI ƒ Auicwq TihrfAux leI nFa BfvyN bhusiBafcfrvfd df ilaf jFdf hY pr ies ipCy kMm krdI asl gwl inrol cox igxqIaF imxqIaF dI hY. ieh mfmlf iekwly im[ Ìqih leI nhIN sgoN hr iÉafl qy hr ivÈvfs dy sYkUlr hlikaF leI zUMGI icMqf df ivÈf hoxf cfhIdf hY ik kYnyzf dy hukmrfn qy isafsI hlky iksy vkqI cox lfhy dI Éfqr ies nIqI dy inklx vfÜy Éqrnfk nqIijaF nMU awKoN Ehly kr rhy hn. ieh nIqI kYnYzf ƒ vI iÌrkU Gmsfx df aKfVf bxf skdI hY. im[ Ìqih ny TIk hI ikhf hY ik ieh nIqI bhusiBafcfrvfd nhIN sgoN bhusiBafcfrvfd df mUlvfdI svFg hY.
iek hor muslm socvfn kumfrI ierÈfd mMjI ny afpxy iek lyK ivc ihMsk mUlvfd bfry bihs nMU nvI idÈf idwqI jdoN AuhnF ikhf ik jy nrmiÉafl muslm hlky ieh sfbq krnf cfhuMdy hn ik inrdoÈ lokF nMU kql krn vfilaF nfl AuhnF df koeI vfsqf nhIN qF AuhnF nMU aijhy kTor svfl puwCxy hI pYxy hn ik jdoN Dfrmk ivÈvfs kwtVvfd jF zOgmf bx jfey Aus hflq ivc kI kIqf jfey.
aMgryËI rsfly “mYklInË” dy 1 agsq dy aMk ivc “Drm gRMQF df gunfh” isrlyK hyT Cpy afpxy lyK ivc kumfrI mMjI ny ikhf hY ik ieh gl afpxy afp ivc suafgq Xog hY ik lMzn dy bMb DmfikaF qoN iek hPqf ipCoN AuQoN dy isrkwZ iemfmf qy bfad ivc AuhnF dI puÈtI vjoN 500 muslm afgUaF ny ieh aYlfn jfrI kIqf ik inrdoÈ lokF df kql ieslfm ivroDI hY. pr, lyKkf df suafl hY ik iehnF Dfrmk ieslfmI afgUaF nMU ieh ikvyN XkIn hY ik lMzn dy bMb DmfikaF ijhy ÉUnI sfikaF ivc “ieslfm kyvl inrdoÈ drÈk hI huMdf hY?”
lyiKkf ny puwiCaf hY ik aDuink muslm afgU ies gwl nMU isirEN hI ikvyN rwd kr skdy hn ik lMzn ijhy bMb DmfikaF ivc Drm dI vI koeI BUimkf ho skdI hY.
ies sMbMD ivc mMjI ny Aus pUrI afieq df AulwQf pyÈ kIqf hY ijs dy afDfr Auqy muslm afgUaF ny afpxy aYlfn ivc ikhf ik ieslfm dI nËr ivc “iksy iek inrdoÈ df kql pUrI iensfnIaq df kql hY.” ies afieq dy aMgryËI qrjmyN df pMjfbI rUp kuJ ies qrHF hY; “ijhVf vI koeI iksy iensfn dI jfn lYNdf hY, isvfey iksy kql dI jF ies srËmIn Auqy hoey iksy durfcfr dI sËf vjoN, AusnMU smuwcI iensfnIaq df kfql grdfinaf jfxf cfhIdf hY.”
awqvfdI muslm aMÈ vI iesy hI afieq dy “isvfey” qoN ÈurU huMdy ihsy nMU lYky afpxy Aupwdr nMU jfieË Tihrf skdy hn qy TihrfAuNdy hn.
ijs qrHF ierÈfd mMjI ny iDafn idvfieaf hY, Esfmf ibn lfidn afK skdf hY ik Ausny 1990 ivc amrIkf ivrwuD ijhfd df aYlfn AuhnF pMj lwK ierfkI bwicaF dy kql dI sËf dyx leI kIqf sI ijnHF nMU “ierfk dI ainafeI nfkfbMdI kfrn axafeI mOq df iÈkfr hoxf ipaf.” ibn lfidn qy Ausdy pYrokfr ieh dlIl vI idMdy hoxgy ik Auh dihÈqgrdI dI muihMm jfrI rK rhy hn ikAuNik ierfk Auqy afkrmk amrIkI kbËf “arb srËmIn Auqy durfcfr hI qF hY.”
duKFq ieh hY ik ieh dlIl dyx vyly ibn lfidn qy AuhnF dy hmfieqI Buwl jFdy hn ik AuhnF dI dihÈqgrdI df inÈfnf pwCmI dyÈF dy Auh sDfrn lok ho rhy hn ijhVy afp ierfk Auqy hmly dy ivruwD hn qy afpxy ies ivroD df pRgtfvf ivÈv pDr Auqy ÈkqIÈflI muËfhiraF rfhIN kr cuwky hn. pr jy mUlvfdI aijhf inKyVf kr skdy huMdy qF Auh mUlvfdI huMdy hI ikAuN?
iersfd mMjI anusfr muslm afgU ieh qF TIk kihMdy hn ik kurfn ÈrIP dIaF kuJ afieqF nMU isafsI durAupXog leI qoiVaf mroiVaf jf irhf hY pr Auh afgU ieh nhIN dyKdy ik iehnF afieqF nMU qF hI qoiVaf mroiVaf jf irhf hY, jy iehnF ivc aijhf krn dI guMjfieÈ mOjUd hY.”
lyiKkf ny ies gwl Auqy aÌsos prgt kIqf hY ik ieslfm dy nrmiÉafl hlky vI afpxy ies mq qoN ihwlx leI iqafr nhIN ik kurfn ÈrIÌ sMpUrn rwbI bfxI vjoN iek aijhf aMqm swc hY ijhVf aCoh qy aprvrqnÈIl hY. aijhy mq ivcoN pYdf hox vflI brqrI dI Bfvnf hI muslm BfeIcfry ƒ iksy afËfd-iÉafl smfj ivc mOjUd ies buinafdI aiDkfr nMU apnfAux nhIN idMdI ik pRÈn puwCxf koeI kuÌr nhIN. keI vfr ieh pRÈn cuBvyN vI ho skdy hn qy keI vfr ieh pRÈn KuwlHyafm vI AuTfey jf skdy hn.
BfvyN qfirk Ìqih qy ierÈfd mMjI ny ijny vI svfl AuTfey hn Auh ieslfm dy hvfly nfl AuTfey hn pr ieh svfl hornF DrmF Auqy vI brfbr dy lfgU huMdy hn.
mUlvfdI aMÈ ieslfm ivc hI nhIN sgoN sfry hI DrmF ivc mOjUd hn qy sMqulq soc vfly sfry hI lokF nMU ieh socxf cfhIdf hY ik afÉr kI vjh hY ik iksy Drm dy mUlvfdI aMÈ GwtigxqI ivc huMidaF hoieaF vI jdoN cfhux Drm dy nFa Auqy smfj dy smucy cOKty ƒ ihlf skdy hn. aj dI hflq ivc aijhy svfl AuTfAuxy ËrUrI ho gey hn ik smfj qy rfj ƒ Drm-inrpK rKx leI Drm nMU isafsq ivc dÉlaMdfË hox qoN ikvyN roikaf jfey aqy Auh ikhVy Dfrmk kfrn hn ijhVy ihMsk mUlvfd nMU pfldy hn. aqy ijs qrHF ierÈfd mMjI ny ikhf hY, “smfj dy nroeypn dy ihwq ivc jy ieh svfl cuBvyN rUp ivc qy KuwlHyafm AuTfAuxy pYx qF AuTfey jfxy cfhIdy hn.”

— sMpfdk
agsq , 2005
Copyright © 2005 Nisot. All rights reserved.