Since 2002
April — June 2007
ISSN 1703 - 8375
surjn ËIrvI
— rObrt vIl
—hrIÈ purI
ivÈvIkrn aqy ividaf
suKvMq huMdl
pUMjIpqI aqy rfÈtrI gOrv
—“ivcfr mMc” ivwcoN
bsMq isMG hMspfl
—zf[ suKpfl
bfbf juaflf isMG TwTIaF
crMjIvfl kMgxIvfl
suKpfl dI kfiv isrjxf
—surjn ËIrvI
kYptn dI hfr dy kfrn
—sqnfm cfnf
Êdr lihr
lyKk: zf[hrIÈ ky[purI
sMgIq df ivlwKx qohÌf
suBfÈ pirhfr
Éq quhfzy

 

 
jmhUrIaq — kuwJ pRÈn
 
surjn ËIrvI
jy iksy dyÈ ivc jmhUrI ZMg dI hkUmq prclq hY qF kI ieh gwl ivÈvfs nfl afKI jf skdI hY ik Aus dyÈ dy smfjI ZFcy dI sMrcnf qy sMcfln Aus ivc vsdy lokF dI mrËI df pRgtfvf hY?
torFto XUnIvristI ivc ÌlsÌy dy pRoPYsr mfrk ikMgvYl ny ies Dfrnf ƒ vMgfiraf hY. ipCly idnIN “torFto stfr” ivc Cpy afpxy lyK ivc AuhnF ikhf hY ik aijhI Dfrnf “inrI imiQaf hY.”
AuhnF dy kihx anusfr jdoN pfiltIÈn isafxI agvfeI dI iËMmyvfrI inBfAux dI QF ivÈyÈ ihwqF dy dlfl bxy hoey hox aqy nfgirk eynI gwl AuWqy sMquÈt hoey bYTy hox ik tYks-nymfvlI dI aDIngIBrI pflxf dy ievË ivc AuhnF ƒ vsqF qy syvfvF dI KuwlHI Kpq dIaF mOjF pRfpq hn qF aijhI hflq ivc lfËmI hY ik jmhUrIaq vwK vwK dyÈF ivc kOmI pwDr AuWqy afpxf hI svFg bxky rih jfey.
AuhnF dy hor nukqy moty qOr `qy kuwJ ies qrHF hn, BfvyN ieMn ibMn AuhnF dy ilKy anusfr nhIN:
-jmhUrI aml ivc idno idn vD rhI byvsfhI qy iesdy nfl nfl coxF lVn vfly pfiltIÈnF dy “lgdf dfa lfE” dy snkI vqIry ny aijhI hflq pYdf kr idwqI hY ijs ivc afm BlfeI qy inaF AuWqy afDfrq nIqIaF leI srokfr leI koeI QF nhIN rihMdI.
-tYknflOjI dy Kyqr ivc ho rhI qrwkI ny coxF dI durvrqoN ƒ GtfAux dI QF vDf idwqf hY. mIzIaf kOmF ƒ jF kOmFqrI BfeIcfry ƒ drpyÈ smwisafvF ƒ inqfrn qy inKfrn dI QF iehnF bfry Gcolf pYdf kr irhf hY aqy Auh vI aYny ivafpk pYmfny AuWqy aqy eynI AusqfdI nfl ik gMBIr rfjnIqk soc kuvyly df rfg bx ky rih jFdI hY.
-jmhUrI ikiraf dy ivmulx dI hflq ieh hY kOmI pwDr dy tI[vI[ gfiek bnx dy iewCk iksy gIqkfr dI jF iksy sMBfvI mfzl dI cox ivc afm ÈihrI iksy rfjnIqk afgU dI cox nfloN ds guxf vwD idlcspI idKfAuNdy hn. iesdI iek imsfl kYnyzf dy aYNgs-rIz pol adfry vloN hfl hI ivc krvfieaf igaf iek pol hY ijs anusfr ijhnF kYnyzIan nfgirkF ƒ afpxy cuxy pRqIinDF ivc ivÈvfs hY, AuhnF dI igxqI kyvl 15 ÌI sdI hY.
-jmhUrI pRikiraf nf kyvl tkrfa rihq qy ieksur vfqfvrx pYdf nhIN kr skI sgoN iesny duwK dildr dy nvyN ivhVy qy nfbrfbrI dy nvyN pfVy pYdf kr idwqy hn. ies nfloN vwzI ivzMbxf hor kI ho skdI hY ik ivksq pwCmI sMsfr dy DnfZ dyÈ “sfrf smF-sfrI mOj msqI” dy vqIry nfl hor cOVy huMdy jf rhy hn aqy ies pfisAuN AWukf hI byiDafn hn ik ies DrqI dI vsoN dI ivÈfl bhuigxqI leI pfxI, aMn qy rogF df sMkt hor gMBIr ho irhf hY.
-vfsqv ivc pwCmI dyÈF dy afpxy aMdr vI nfbrfbrI dy pfVy df aml ijMnI axmMnI Èkl aKiqafr kr cuwkf hY, Aus bfry jmhUrIaq dI bxfAutI mUrqI dy svYsjy mhfpujfrI nf isrÌ kuwJ vI krn leI iqafr nhIN sgoN ieh dwsx dI koiÈÈ krdy hn ijvyN nfbrfbrI df vD irhf ieh pfVf hI jmhUrIaq dI asl pCfx hY. iesy leI ijhVIaF nIqIaF ieh pfVf pYdf kr rhIaF hn, AuhnF ƒ jfrI hI nhIN rwiKaf jf irhf sgoN hor vDfieaf jf irhf hY. iesdy leI afm coxkfrF ƒ BMblBUsy pfAux leI lÌËF dy kI kI jfl nhIN buxy jFdy qy prcfr dy kI kI hwQkMzy nhIN vrqy jFdy. aijhf kridaF ies gwl vwl Aucycf iDafn idwqf jFdf hY ik ijhVy socvfn vD rhy pfVy bfry koeI gwl krdy hn, AuhnF bfry ieh jfpy ijvyN Auh aDrmI, qÉrbIkfr qy jmhUrIaq-duÈmn hox.
aijhf nhIN ik pwCmI dyÈF ivc aijhy iviÈaF AuWqy bihs huMdI hI nhIN ik afKr kI kfrx hY ik iehnF AuWnq qy DnI dyÈF ivc kMgflI Kqm nhIN ho rhI jF ikMnHF gwlF krky eyny lokF ƒ byGiraF rihxf pYNdf hY jF ieh ik kI nfbrfbrI df vwDdf pfVf Gwt nhIN skdf? pr aijhI bihs dIaF hwdf insicq hn. bhuqIaF hflqF ivc aijhI bihs nIqIaF dI QF PUz bYNkF, prmfrQvfd, rwb-qrsI qy inwjI AuWdm dy sMdrB ivc vDyry huMdI hY.
vfsqv ivc pwCmI dyÈF ivc mfhOl hI kuwJ aijhf pYdf kIqf igaf hY ik iewQy isafsq iqwKf pRiqikRafvfdI moV qF kwt skdI hY pr lok BlfeI dy hwk ivc Auh mfmUlI ijhf pRgtfvf vI KuwlHky krnoN sMgdI hY.
-rfjnIqk akyvyN qy Auprfmqf ivc vfDf huMdf jFdf hY ijs ivc awq nIvIN pwDr df pfpUlr klcr aqy “sochIx-KuÈhflI” vI pUrf ihwsf pf rhy hn— “sochIx KuÈhflI” ies Èkl ivc ik afrQk qOr `qy sOKy lok syvfvF qy vsqF dI Kpq dy hbVyvyN df ies hwd qwk iÈkfr hn ik AuhnF ƒ ieh jfnx dI surq hI nhIN rihMdI ik syvfvF qy vsqF dI pUrqI smfjI, mnuwKI qy sdfcfrk pwKoN ikMnf mihMgf muwl vsUl kr rhI hY. byrUh qy murdf–idmfÊ tYlIivXn ies sfry vrqfry ivc ivÈyÈ BUimkf inBfAuNdf hY.
iehnF nukiqaF qoN ielfvf kuJ hor pwK vI hn ijhVy mOjUdf ZMg dy jmhUrI pRbMD dy ivrUpx ƒ sfhmxy ilafAuNdy hn.
ijvyN, AuWnq dyÈF ivc Kfs qOr `qy, jmhUrI pRbMD df do-pfrtI srks ivc vwt jfxf. aijhf hox nfl ivcfrF dI KuwlH iek rsmI ijhf ivigafpn bxky rih jFdI hY. swqf nfl juVy hoey rfjnIqk ipV ivc kyvl AuhnF ivcfrF df hI iswkf cwlx idwqf jFdf hY, ijhnF df kIrqn do muwK pfrtIaF krdIaF hn. ieh prvfnq ivcfr prcwlq ivvsQf ƒ jfieË TihrfAux qy kfiem rwKx dy afpxy gRihpMD qoN Gwt hI ieDr EDr jFdy hn. ijhVy ivcfr ivvsQf ƒ krVfeI nfl GoKdy hn jF iesdy leI buinafdI svfl bxky sfhmxy afAuNdy hn, AuhnF bfry pwky pRbMD kIqy jFdy hn ik Auh isafsI ipV ivc vwKry pwK vjoN Èfml nf ho skx. BfvyN afm hflqF ivc iesdy leI mIzIey, mflI sfDnF, Dfrimk aMDvfÈvfÈI qy hAUeybfËI dI vrqoN ƒ kfÌI smiJaf jFdf hY pr jy aqy jdoN kdy iesdy leI jmhUrI nymF dI AulMGxf vI krnI pYNdI hY qF iesqoN guryË nhIN kIqf jFdf. iesdy pRmfx leI bhuqI dUr jfx dI loV nhIN. BfvyN amrIkf df mYkfrQIvfd df dOr hux purfxI gwl smiJaf jFdf hY pr iesdy prCfvyN ny awj qwk amrIkI mn ƒ mwl rwiKaf hY. jy ies bfry vDyry swjrI imsfl cfhIdI hovy qF ies sMbMD ivc amrIkf dy mOjUdf pRsfÈn dIaF kfrvfeIaF df hvflf idwqf jf skdf hY. muwZoN suwZoN JUT df shfrf lYx, qsIhy dyx, ÊYr-kfƒnI ZMgF nfl sUhF iekwTIaF krn, afpxy ÈihrIaF smyq axigxq lokF ƒ nËrbMd krn, guafntfnfmo ijhIaF mwDkfl vyly dIaF kfl koTVIaF dunIaf Br ivc QF QF lukvyN ZMg nfl kfiem krn, sMivDfn dy BKIey AuDyVn afid ijhIaF hrkqF rfhIN aijhy ikhVy jmhUrI nym hn ijhnF ƒ buÈ pRsfÈn pYrF hyT nhIN ilqfV irhf!
Éqrnfk gwl ieh hY ik jmhUrI nymF ƒ awKoN proKy krn df ruJfx jmhUrI dyÈF ivc afm ijhI gwl bxdf jf irhf hY, BfvyN Aus ieMqhf qwk nhIN ijQoN qwk buÈ pRsfÈn ny ies ƒ phuMcf idwqf hY.
ieh gwl vI jmhUrI pRbMD df iek asuKfvF aMg bx geI hY ik hkUmq clf rhI iksy pfrtI ƒ Ausdy pRqwK jF kiQq gunfhF dI sËf dyx dy doÈ ivc coxkfr coxF ivc Aus nfloN vI mfVI pfrtI ƒ awgy lY afAuNdy qy Pyr sflFbwDI afpxy ÌYsly dI sËf Bugqdy hn. EntfrIE ivc ieMJ hI hoieaf sI jdoN coxkfrF ny aYn[zI[pI[ srkfr ƒ htfky kMiËrvyitv pfrtI dI hYirs srkfr ƒ awgy lY aFdf sI. jdoN qwk coxkfrF ƒ afpxI ÊlqI df aihsfs hoieaf, hYirs srkfr ishq syvfvF, smfjI syvfvF, ividaf qy jn-BlfeI dy hor KyqrF ivc pUrI qbfhI mcf cuwkI sI. hYirs srkfr kdoN dI jf cuwkI hY pr AusdI kIqI qbfhI dy asr ajy qwk kfiem hn. AusdI QF gwdI AuWqy bYTI ilbrl pfrtI vI ivqI sMkoc dy nFa hyT lokF dy hwk ivc bhuqf kuwJ krn ivc idlcspI nhIN rwKdI. EntfrIE qF kYnyzf df kyvl iek sUbf hI sI ijs krky iesdy coxkfrF dy Êlq inrxy dy mfrU iswty ies dIaF hwdF qwk hI sImq rhy. pr jdoN iehI gwl amrIkf ijhy ÈkqIÈflI dyÈ ivc vfprdI hY qF iesdy qbfhkun iswty amrIkI nfgirkF ƒ hI nhIN sgoN hornF dyÈF ƒ vI Bugqxy pYNdy hn -Kfs qOr `qy jdoN vfeIt hfAUs ivc buÈ ijhy aijhy pRDfn df vfsf hovy ijhVf rwb df Kfs eylcI hox dy afpxy Brmjfl ivc aYnf KuwiBaf hoieaf hovy ik Ausƒ hkIkqF nËr hI nf afAux.
musIbq ieh hY ik aijhy afgU ƒ awgy lY afAux qoN bfad coxkfrF kol isvfey iesdy hor koeI cfrf nhIN rihMdf ik Auh Aus dIaF Éqrnfk afphudrIaF ƒ bybsI nfl dyKdy rihx. ieh gwl 2004 dIaF pRDfngI coxF vyly hI spwÈt ho geI sI ik buÈ dIaF aMdrUnI qy bdyÈI nIqIaF Kud amrIkf ƒ ikMnIaF mihMgIaF pY rhIaF hn. pr AudoN dihÈqgrdI dy sihm ivcoN BVikaf dyÈ BgqI df buÉfr amrIknF dy isr ƒ ies hwd qwk ciVHaf hoieaf sI ik Ausy buÉfr dI GUkI ivc AuhnF ny buÈ ƒ muV qoN pRDfngI dI kursI AuWqy ibTf idwqf sI.
amrIkI coxkfrF ƒ hoÈ afeI hY qF AudoN jdoN buÈ ƒ qbfhI mcfAuNdy ƒ Cy sfl qoN vwD smF lMG cuwkf hY, ijsdy iswty vjoN 3000 qoN vwD amrIkI sYink mr cuwky sn qy 25 hËfr qoN vwD sYink lUlHy-lMgVy ho ky GrIN prq cuwky sn qy kOmI KËfny ƒ iek Krb zflr dI Zfa lwg cuwkI sI qy jdoN kYtrInf qUÌfn cMgI qrHF drsf cuwkf hY ik buÈ pRÈfÈn ƒ afpxy lokF df vI koeI bhuqf drd nhIN.
pr amrIkf ƒ hoieaf nuksfn Aus iBafnk brbfdI qy ÉUn Krfby df pfskU vI nhIN ijs df iÈkfr buÈ dy mnsUibaF kfrn ierfk ƒ hoxf ipaf qy hoxf pY irhf hY. buÈ dy “jmhUrIaq-vrqfAU” hmly dy iswty vjoN, brqfnIaf dy muaqbr mYzikl jrnl “lYnsYt” anusfr, sfZy Cy lwK ierfkI mr cuwky hn qy aYnI hI igxqI ivc byGr ho cuwky hn, ijsdf sfrf afriQk ZFcf qbfh ho igaf hY, ijs ivc qyË ho rhI ÉfnfjMgI kfrn hr roË drjnF lok kql huMdy hn aqy hËfrF lok Gr bfr Cwz ky hornF dyÈF ivc pnfh lwBdy hn qy ijsdy bfËfrF qy mhwilaF ivc lfÈF dy Zyr lwgy rihMdy hn.
amrIkI coxkfrF ƒ ieh qswlI ho skdI hY ik AuhnF aMq ƒ buÈ dI rIpbilkn pfrtI ƒ kFgrs qy sYnyt dIaF coxF ivc hrf idwqf hY pr ierfk dy musIbq mfry lokF ƒ qF koeI aijhI qswlI vI nhIN hY. Auh afpxy nfl ho rhy Gor ainaF leI iksdf dr KVkfAux?
afpxy iKlfÌ amRIkI lokF dy spwÈt ÌYsly dy bfvjUd buÈ ajy vI afpxI iËwd AuWqy aiVaf hoieaf hY. 21 hËfr hor sYink ierfk Byjx qy jMg ƒ hor BVkfAux dy afpxy aYlfnF nfl Ausny Aus Drvfs ƒ vI JUTf pf irhf hY ijhVf amrIkI coxkfrF ƒ rIpbilkn pfrtI dI hfr nfl hoieaf sI.
iksy cuxy afgU ƒ pfÊlpn dy rfhy pYx qoN rokx ivc jmhUrI pRbMD dI lfcfrgI df koeI ielfj hY? ieh koeI Cotf svfl nhIN. ieh TIk hY ik jmhUrI pRbMD ivc ilKx, bolx, afvfË AuTfAux aqy muËfhry krn dI afËfdI huMdI hY pr ieh sfry jmhUrI ZMg qrIky jd qwk asr ivKfAuNdy hn, AudoN qwk pfxI isr qoN lMG cuwkf huMdf hY. keI vfr qF lokF dI afvfË axsuxI hI rih jFdI hY. jdoN nfgirk ƒ ieh lwg irhf hovy ik AuhnF dI afvfË df koeI muwl hI nhIN, AuhnF ivc bdidlI ikAuN nhIN pYdf hovygI?
ies vyly jmhUrIaq ivc lok-rfey qy rfjnIqI ivcfly sMbMD kMm clfAU ijhI Èkl dy hI huMdy hn. iehnF dohF dy inBfa dI imafd cox pRcfr dy sMKyp smyN qoN cox idvs qwk hI huMdI hY. cox prcIaF dy zwby KuwlHidaF hI lok rfey pRqI rfjnIqI df vqIrf “qUM kOx mYN kOx” vflf ho jFdf hY, AuNJ hI ijvyN ivafh qoN bfad ivcoly dy sMbMD ivc huMdf hY. jmhUrIaq ƒ afpxy iekrfrF AuWqy pUry Auqrn leI koeI aijhf muasr ZMg lwBxf pvygf ijs rfhIN lok rfey vyly isr dÉl dy ky afpxI cuxI hoeI srkfr ƒ afphudrIaF qoN rok sky. kihx ƒ aijhy bhuq sfry jmhUrI qrIky mOjUd hn ijhnF ƒ lok-rfey vrq skdI hY pr ies swB kuwJ dy bfvjUd ijhVIaF hkUmqF afpxI afeI `qy afeIaF hox AuhnF koÜ vI lok rfey ƒ vglx qy bybws krn dy hribaF dI kmI nhIN huMdI.
ies siQqI dy insqfry vjoN Èied cox pRikRaf AuWqy muV qoN Jfq mfrnI peygI. iesdy leI Èfied ieh gwl XkInI bnfAuxI peygI ik coxF nIqIaF dy afDfr AuWqy hox, vkqI nfairaF dy afDfr AuWqy nhIN. jmhUrI pRbMD dI ishq leI ieh vI dyKxf peygf ik nIqI-crcf ƒ qy ies ivc afm lokF dI ÈmUlIaq ƒ iek pwky asUl qy aml df rUp ikvyN imÜy.
BfvyN afdrÈk pwDr dI jmhUrIaq aYnI nyVy dI gwl nhIN jfpdI pr Aus qoN bhuq AurF dy pVfa leI vI Dn qy Drm dy dÉl ƒ rokx leI kuwJ kdm qF cuwkxy hI pYxy hn ikAuNik aijhf kIqy ibnF coxkfrF leI iksy aijhy nvyN bdl dy sfhmxy afAux dIaF sMBfvnfvF lwgBwg Kqm ho jFdIaF hn, ijhVf ieko lIhy qurn vflIaF do pfrtIaF nfloN vwKrf hovy qy nIqIaF bfry bihs ivc inaF AuWqy afDfrq koeI nvF pihlU, koeI nvF pRIpyK pYdf kr sky. pRo[ mfrk ikMgvYl ny TIk hI iliKaf hY ik aijhf hr rfjnIqk pYNqVf afpxy afp ivc ÊYr-jmhUrI huMdf hY ijsƒ rwb dI rËf qoN jfxU hox df, lokF dy mnF ƒ buwJx df jF aijhy jbr df iÈkfr hox df dfavf hovy, ijsdf koeI prmfx nf hovy. aijhy dfavy ipwCy ieh afphudrI Dfrnf lukI huMdI hY ik aijhf krn vfÜy df kQn hI asl swc hY aqy iksy iksm dI nukqfcInI jF prK pRIiKaf qoN AuWpr hY. ijhnF nIqIvfnF jF pRDfnF ƒ aijhf dfavf huMdf hY aqy ijhnF dI iewko iek qy aMqlI dlIl ieh huMdI hY ik jo kuwJ Auh kihMdy hn, ieh AuhnF dI afqmf dI afvfË hY, Auh kdy vI jmhUrIaq dy dosq nhIN ho skdy ikAuNik jmhUrIaq df qkfËf ieh hY ik hr rfjnIqk aYlfn jF pYqVF srvjnk sMvfd dI krVI pRIiKaf ivcoN lMGy. srvjnk dlIl ies pwKoN hmyÈf BivwKmuKI huMdI hY ik ies rfhIN asIN iek dUsry dy hor nyV hox, hor ibhqr hox qy hor iÈÈt hox leI Audm jfrI rwKx df iekrfr krdy hF. ies sMbMD ivc pRo[ ikMgvYl df iek nukqf ieh hY ik jmhUrIaq df inXmkfrI afdrÈ swc nhIN sgoN inaF hY. swc inwjI ivÈvfs nfl bwJf huMdf hY. hr ivÈvfs mUl qOr `qy aMqrmuKI soc df iswtf huMdf hY. pr inaF dlIl AuWqy afDfrq huMdf hY. ies sMbMD ivc AuhnF ny jrmn iÌlfsÌr jrgn hybrms dy ies kQn df hvflf idwqf hY ik smfjI inaF df afDfr aijhI ibhqr dlIl hI ho skdI hY, ijs ivc ibnf qfkq dy afpxI qfkq ƒ mnvf lYx df dm hovy. iesdf arQ ieh hY ik pbilk Kyqr ivc ivcfrÈIl sMvfd iewko iek imafr hY ijs rfhIN jmhUrI qrqIbF dI GoK prK ho skdI hY. AuhnF dy kihx anusfr jmhUrIaq leI jy koeI gwl swB qoN vwD Éqrnfk sfbq huMdI hY qF aijhy ivcfrÈIl sMvfd dI axhoNd hY.
jmhUrIaq ƒ Zfa lf skx vflIaF ijhVIaF hor gwlF pRo[ ikMgvl ny igxvfeIaF hn AuhnF ivc Èfml hY rfjnIqk ZFcy df nOkrÈfhIkrx qy nfigrkF df snkI vqIrf qy avyslfpn.
hkUmq AuWqy nOkrÈfhI dy hfvI ho jfx df arQ hY hkUmq df ichrfhIx ho jfxf. aijhI hflq ivc iksy koqfhI jF ksUr dy sMbMD ivc ies gwl dI inÈfndyhI krnf asMBv ho jFdf hY ik doÈI kOx hY? aijhI siQqI nfgirkF ivc ieh snkI vqIrf pYdf krdI hY ik “jo huMdf hY, hox idE”. jdoN ieh pqf hI nf hovy ik cMgy mfVy leI jvfbdyh kOx hY qF cMgf qy mfVf ieko ijhI gwl bxky rih jFdy hn. jvfbdyhI dI axhoNd df arQ hY jmhUrIaq dy iek mUl gux df Kfqmf.
jmhUrIaq ƒ vDyry gqIÈIl bnfAux leI poR[ ikMgvYl ny anupfqk pRqIinDqf pRxflI qoN kMm lYx df suJfa vI idwqf hY qy ies gwl AuWqy vI Ëor idwqf hY ik bhuigxqI bfhUbl aqy sRyÈT vrgF dy glby ƒ iek dUsry nfloN ijMnf dUr riKaf jfey Enf hI cMgf hY BfvyN AuhnF ies pycIdf msly dy hwl leI koeI suJfa pyÈ nhIN kIqf.
BfvyN jmhUrIaq bfry sfhmxy ilaFdy gey sfry nukqy afpo afpxI QF vfjb hn qF vI ieh gwl BuwlxI nhIN cfhIdI ik ieh crcf ijs buinafdI afvwÈkqf AuWqy Ëor idMdI hY Auh hY srvjnk dlIl jF sMvfd dI loV. pr svfl ieh hY ik ies afvwÈkqf dI pUrqI ikvyN hovy. aijhI pUrqI ƒ asMBv bnfAux vflIaF ijnHF do gwlF df pRo[ ikMgvYl ny Aucycf iËkr kIqf hY Auh hn, Kpqvfd dI afpfDfpI BrI KrmsqI qy 12 sfl dy muMzy kuVIaF dI idmfÊI pwDr df mOjUdf siBafcfrk qfxf bfxf. pr dyiKaf jfey qF ieh mfmlf ieWQy hI Kqm nhIN ho jFdf. iehdy keI hor pwK vI hn. imsfl vjoN jmhUrI pRikRaf dy ierd igrd aijhy mFdrIaF, mÈkUk mfhrF, AusqfdF qy AupdyÈkF df Gyrf ipaf hoieaf hY ijhnF df DMdf hI ieh hY ik Auh pfiltyÈnF ƒ srvjnk dlIl dI kiTn pRIiKaf qoN bcfAuNdy hn. ieh aKOqI cox-mfihr cuqrfeI Bry BfÈx, clfkI Bry dfapyc, Bys vtf lYx dy gur, quawsbF dI vrqoN krn dy ZMg qrIky qy iesy iksm dy hor isafsI qfgy qvIq vycdy hn. isafsI nusiKaF dy ieh pIr aYny anfVI vI nhIN huMdy. ieh afpxy sOdy leI aijhy srvyKxF qy ivÈlyÈnF ƒ afDfr bxfAuNdy hn ijhVy kfrobfrI adfiraF qy polstr PrmF vloN krvfey jFdy hn aqy ijhnF df mMqv vwK vwK vrgF Kfs qOr `qy mwD ÈRyxI dy lokF dI soc, afkFiKafvF JukfvF qy sMisaF ƒ aFkxf qy AuhnF ƒ isafsI kuMzlI dI Èkl dyxf huMdf hY. ielYktrFink XMqrF dI mwdd nfl kfly ielm dy iehnF mFdfrIaF ny afpxI kUV klf ivc kmfl dI sUÉmqf pYdf kr leI hY. iehnF ƒ pqf huMdf hY ik afm lokF dy mnF ivc hAUey ikvyN pYdf krny hn AuhnF ƒ TIk rfh qoN ikvyN BtkfAuxf hY. BfvyN ieh mfihr sfrf smF sfry lokF ƒ buwDU qF nhIN bxf skdy pr nfËuk moVF AuWqy ieh lok-rfey ƒ BuclfAux ivc aksr sÌl ho hI jFdy hn aqy ies sfry kfrobfr df swB qy Éqrnfk pwK iehI hY. ieQy eynI ku itwpxI ËrUrI hY ik kiQwq mfihrF dI ieh BIV afpxy afp iekwTI nhIN huMdI. ieh Aus pyqlI isafsq dI lfËmI Aupj hY, ijhVI pwCmI dyÈF ivc isafsI idRÈ AuWqy hfvI hY. jdoN vkqI nfary isafsq df qfxf pytf bxy hoey hox qF iesdy leI bxfAutI afsiraF dI loV ËrUrI ho jFdI hY. iehnF mfihrF dIaF syvfvF aYnIaF mihMgIaF huMdIaF hn ik kyvl AuhI BirÈt pfiltIÈn ijhnF df muwl qfr skdy hn ijhnF dy isr AuWqy sRyÈT vrgF dI imhrbfnI dI sunihrI CF huMdI hY. kI koeI aijhf rfh hY ijs rfhIN jmhUrI pRikRaf ƒ aijhy mfihrF dy Gyry ivwcoN kwZ ky jnsfDfrn dI cyqnf df ihwsf bxfieaf jf sky? ies svfl nfl ieh mfmlf vI juiVaf hoieaf hY ik bhuigxqI dI qfkq ƒ Aus kuiVkI qoN ikvyN bcfieaf jfey ijsƒ pRo[ ikMgvYl ny “sRyÈT vrgF dy glby” df nFa idwqf hY. ies glby dy rUp vI qF keI hn. purfqn BfrqI dyvI dyviqaF vFg sRyÈT vrgF dIaF keI keI BujfvF hn. jy iehnF dI iek Bujf lfbIieMg aKvfAuNdI hY qF dUjI Bujf ny tI[vI[, aÉbfrF qy hor prcfr sfDnF ƒ kfbU kIqf huMdf hY, qIjI Bujf ny Drm, ieKlfk qy puMn pfp df gurj cuwikaf huMdf hY. iesdIaF hor vI keI BujfvF hn ijhnF ny Auh sfry asqr sÈqr sFBy hoey huMdy hn ijnHF ƒ Dn qy rsUK dI rfhIN KRIidaf qy kfbU kIqf jf skdf hY.
ies ivÈÈt vrg dy pRBfv ƒ sImq krn leI iek qjvIË ieh hY ik rfjnIqk pfrtIaF ƒ cox KricaF leI inwjI vsIilaF qoN PMz iekwTy krn dI QF ieh Krcy srkfrI KËfny ivcoN idwqy jfx. pr kI ieh Aupf viÈÈt vrgF dy pRBfvF ƒ sImq krn leI kfÌI hovygf?
jmhUrIaq dy BivwK bfry ieh ivcfr pyÈ krn df mMqv sUJvfn nfgirkF dI soc qy jigafsf ƒ tuMbxf hY. ieh ivcfr ies iÉafl nfl pyÈ nhIN kIqy jf rhy ik ieh jmhUrIaq bfry kqeI inrxy dI hYsIaq rwKdy hn. qF vI jy jmhUrIaq iksy aijhI srkfr df vsIlf ho skdI hY ijhVI lokF dI, lokF vwloN qy lokF leI hovy qF ËrUrI hY ik ieh ivcfr nfgirk -bihs df pRQm ivÈf bxn. iesy mMqv nfl insoq hI ieh pfTkF dy sfhmxy ilaf irhf hY.
Copyright © 2005 Nisot. All rights reserved.